Chirurg to lekarz zajmujący się leczeniem operacyjnym. W diagnostyce i terapii nowotworów jego rola jest kluczowa. To on często wykonuje biopsję, by pobrać tkanki do badania, lub przeprowadza zabieg usunięcia guza. Chirurg ocenia, czy zmianę da się usunąć w całości, i kwalifikuje pacjenta do operacji, która nierzadko jest pierwszym i najważniejszym etapem leczenia. Onkopedia pomaga zrozumieć, czym zajmują się poszczególni specjaliści, by pacjent z nieprawidłowymi wynikami wiedział, do kogo trafia. Chirurg planuje terapię wspólnie z innymi lekarzami, aby zapewnić pacjentowi najlepszą możliwą opiekę.
Choć chirurgia kojarzy się głównie z operacjami, zakres działań tego specjalisty jest znacznie szerszy i obejmuje wiele ważnych procedur medycznych.
Do chirurga trafiamy najczęściej ze skierowaniem od lekarza rodzinnego lub innego specjalisty. Są jednak objawy, które powinny skłonić do takiej konsultacji.
Na pierwszą wizytę do chirurga zwykle potrzebne jest skierowanie. Aby spotkanie przebiegło sprawnie, warto się przygotować. Należy zabrać ze sobą całą dokumentację medyczną, wyniki badań obrazowych i laboratoryjnych oraz listę przyjmowanych leków.
W leczeniu onkologicznym pacjent spotyka lekarzy o różnych, wzajemnie uzupełniających się specjalizacjach. Chirurg ogólny wykonuje szeroki zakres zabiegów – od usuwania zmian skórnych po operacje jamy brzusznej. Jego rola jest podstawowa, ale w terapii nowotworów kluczowa staje się współpraca z lekarzami o węższych specjalizacjach.
Gdy leczenie dotyczy raka, chirurg ogólny często kieruje pacjenta do chirurga onkologicznego, który zajmuje się wyłącznie operacyjnym usuwaniem nowotworów i przerzutów. Z kolei nowotworami płuc, przełyku czy śródpiersia zajmuje się chirurg klatki piersiowej (torakochirurg). Wiedza każdego z tych specjalistów jest niezbędna na różnych etapach leczenia.
Tak, aby skorzystać z konsultacji u chirurga na NFZ, potrzebne jest skierowanie od lekarza rodzinnego (POZ) lub innego specjalisty. Wyjątkiem jest sytuacja podejrzenia nowotworu złośliwego. Wtedy lekarz może wystawić Kartę Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego (kartę DiLO). Umożliwia ona szybką diagnostykę i leczenie bez dodatkowych skierowań do specjalistów w ramach konsylium.
Nie, wizyta konsultacyjna nie oznacza automatycznie operacji. Najpierw chirurg ocenia stan zdrowia, analizuje wyniki badań i stawia diagnozę. Często zalecenia obejmują obserwację, zlecenie dodatkowych badań (np. rezonansu magnetycznego), leczenie farmakologiczne lub mały zabieg w znieczuleniu miejscowym. Operację proponuje się tylko wtedy, gdy jest to najlepsza lub jedyna skuteczna metoda leczenia.
Pilnej konsultacji wymagają objawy takie jak nagły, silny i nieustępujący ból brzucha, krwawienie z przewodu pokarmowego, urazy z otwartą raną lub podejrzeniem złamania, a także szybko rosnące guzy i bolesne obrzęki. W takich przypadkach należy niezwłocznie udać się na szpitalny oddział ratunkowy (SOR) lub do izby przyjęć. Zwłoka grozi poważnymi powikłaniami. Lekarz dyżurny oceni stan pacjenta i zdecyduje o dalszym postępowaniu.
Czas oczekiwania na planowy zabieg na NFZ jest różny. Zależy od rodzaju operacji, stanu pacjenta i liczby pacjentów w danym szpitalu. Operacje w stanach zagrożenia życia wykonuje się od razu. Pacjenci z kartą DiLO, czyli z podejrzeniem lub diagnozą nowotworu, mają pierwszeństwo, co znacznie skraca kolejkę. Przybliżone terminy można sprawdzić w ogólnopolskim informatorze o terminach leczenia, który prowadzi NFZ.