Chirurg naczyniowy to lekarz, który zajmuje się leczeniem chorób tętnic, żył i naczyń chłonnych, wykorzystując głównie metody zabiegowe. Jego rola w leczeniu onkologicznym staje się niezwykle ważna, gdy nowotwór lub sama terapia prowadzą do powikłań w układzie krążenia, takich jak zakrzepica czy niedokrwienie. W Onkopedii wyjaśniamy role poszczególnych specjalistów, aby pomóc pacjentom lepiej zrozumieć kolejne etapy diagnostyki i leczenia. Pomoc tego specjalisty bywa też potrzebna przy zakładaniu stałych dostępów dożylnych, które ułatwiają długotrwałe podawanie chemioterapii i chronią naczynia krwionośne pacjenta.
Aby przywrócić prawidłowy przepływ krwi, chirurg naczyniowy sięga po różne metody – od klasycznych operacji po nowoczesne, małoinwazyjne techniki wewnątrznaczyniowe.
Zwykle to lekarz prowadzący, na przykład onkolog, kieruje pacjenta na konsultację. Istnieją jednak objawy, które powinny skłonić do szybkiego kontaktu ze specjalistą.
Na pierwszą wizytę w ramach NFZ potrzebne jest skierowanie od lekarza rodzinnego lub innego specjalisty. Warto zabrać ze sobą całą dokumentację medyczną, zwłaszcza wyniki badań obrazowych (np. USG Doppler), a także listę przyjmowanych leków.
Podczas leczenia onkologicznego pacjent spotyka wielu lekarzy. Choć ich role często się uzupełniają, każdy ma inne zadania. Chirurg naczyniowy skupia się na tętnicach i żyłach, przywracając prawidłowe krążenie za pomocą operacji i zabiegów wewnątrznaczyniowych. Jego interwencja jest niezbędna, gdy guz uciska lub nacieka na ważne naczynia. Czym innym zajmuje się chirurg onkologiczny, którego głównym zadaniem jest operacyjne usuwanie nowotworów. Z kolei onkolog kliniczny planuje i nadzoruje leczenie systemowe (chemioterapię, immunoterapię), ale sam nie operuje. Natomiast chirurg ogólny ma szerszy zakres działań, ale przy złożonych problemach naczyniowych zawsze kieruje pacjenta do specjalisty w tej wąskiej dziedzinie.
Tak, wizyta u chirurga naczyniowego na NFZ wymaga skierowania. Może je wystawić lekarz rodzinny (POZ) lub inny specjalista. Jeśli istnieje podejrzenie nowotworu, diagnostykę i leczenie przyspiesza tzw. szybka ścieżka onkologiczna, którą uruchamia karta DiLO (Karta Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego). Karta ta nie zastępuje skierowania, ale daje pacjentowi pierwszeństwo w kolejce do świadczeń.
Pacjentów onkologicznych kieruje się do chirurga naczyniowego z kilku głównych powodów. Jednym z nich jest zakrzepica żył głębokich, częste powikłanie samej choroby lub chemioterapii. Inna sytuacja to guz, który uciska lub nacieka duże naczynia krwionośne, co komplikuje operację i zaburza krążenie. Chirurg naczyniowy zakłada także stałe dostępy dożylne (tzw. porty naczyniowe), które ułatwiają podawanie chemioterapii i oszczędzają żyły pacjenta.
Chirurg naczyniowy dobiera metody leczenia do stanu pacjenta i konkretnego problemu. Może stosować techniki małoinwazyjne, takie jak angioplastyka balonowa (poszerzanie naczyń) czy wszczepianie stentów, które udrażniają tętnice od środka. W trudniejszych przypadkach przeprowadza klasyczne operacje, np. wszczepia pomost omijający zablokowany fragment naczynia (tzw. bypass) albo usuwa zagrażającego życiu tętniaka.
Leczenie na NFZ zaczyna się od zdobycia skierowania i umówienia wizyty w poradni chirurgii naczyniowej. Po konsultacji i badaniach (np. USG Doppler) lekarz decyduje o dalszych krokach. Jeśli potrzebny jest zabieg, pacjent trafia na listę oczekujących. W pilnych przypadkach onkologicznych, szczególnie z kartą DiLO, czas oczekiwania jest znacznie krótszy. Informacje o czasie oczekiwania na świadczenia można znaleźć w ogólnopolskich informatorach NFZ.