Urolog onkologiczny to lekarz, który diagnozuje i leczy nowotwory układu moczowego (u obu płci) oraz męskich narządów płciowych. Skupia się przede wszystkim na leczeniu chirurgicznym – od zaplanowania operacji, przez jej wykonanie, aż po opiekę nad pacjentem po zabiegu. W swojej pracy blisko współpracuje z innymi specjalistami, by zapewnić choremu najlepszą formę leczenia. W Onkopedii zbieramy rzetelne informacje o terapiach onkologicznych i specjalizacjach lekarskich. Chcemy, aby pacjenci lepiej rozumieli kolejne etapy diagnostyki i leczenia, co pozwala im świadomie przygotować się do rozmowy z lekarzem.
Urolog onkologiczny zajmuje się głównie leczeniem zabiegowym, często łączonym z innymi metodami terapii nowotworów układu moczowo-płciowego.
Do urologa onkologicznego trafia się zazwyczaj wtedy, gdy konkretne objawy lub wyniki badań wskazują na nowotwór układu moczowo-płciowego.
Do urologa onkologicznego nie jest potrzebne skierowanie. Warto jednak mieć Kartę Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego (DiLO), która od 2015 roku znacznie przyspiesza diagnostykę i rozpoczęcie leczenia.
W leczeniu nowotworów układu moczowo-płciowego zazwyczaj uczestniczy cały zespół lekarzy. Każdy ma w nim swoje zadanie. Urolog onkologiczny jest przede wszystkim chirurgiem. To on planuje i przeprowadza operacje usunięcia guzów nerki, pęcherza, prostaty czy jądra, stosując metody klasyczne lub małoinwazyjne. Kiedy potrzebne jest leczenie farmakologiczne (chemioterapia, hormonoterapia), pacjenta przejmuje onkolog kliniczny. Za radioterapię, czyli leczenie promieniowaniem, odpowiada radioterapeuta onkologiczny. W zespole może znaleźć się też chirurg onkologiczny, który operuje nowotwory w innych częściach ciała, choć czasem jego zadania pokrywają się z zadaniami urologa.
Nie, do żadnego onkologa, w tym urologa onkologicznego, nie trzeba mieć skierowania. Wystarczy, że istnieje podejrzenie lub potwierdzenie choroby nowotworowej. Karta Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego (karta DiLO) również nie jest obowiązkowa, ale bardzo ułatwia i przyspiesza cały proces w ramach tzw. szybkiej ścieżki onkologicznej. Jeśli nie wiesz, od czego zacząć, zadzwoń na infolinię NFZ: 800 190 590.
Pilnej konsultacji wymagają takie objawy jak krwiomocz (nawet jeśli pojawił się tylko raz), ból w okolicy lędźwiowej, który nie jest związany z kręgosłupem, a także wyczuwalny guz w brzuchu lub jądrze. Niepokojące są również problemy z oddawaniem moczu (np. częste wizyty w toalecie, trudności z rozpoczęciem). U mężczyzn ważnym sygnałem jest podwyższony poziom PSA we krwi. Żadnego z tych objawów nie wolno ignorować – szybka diagnoza zwiększa szanse na skuteczne leczenie.
Podstawą jest leczenie chirurgiczne. Urolog onkologiczny operacyjnie usuwa nowotwory nerki, pęcherza moczowego, prostaty, jądra i prącia. Wykorzystuje przy tym zarówno klasyczne techniki otwarte, jak i metody małoinwazyjne (laparoskopię, endoskopię). Często operacja to tylko jeden z elementów terapii. Leczenie bywa łączone z chemioterapią lub radioterapią, planowanymi wspólnie z innymi onkologami. Wybór najlepszej ścieżki zależy od rodzaju i stopnia zaawansowania nowotworu.
Pacjent z podejrzeniem lub diagnozą nowotworu jest kierowany na tzw. szybką ścieżkę onkologiczną. Często otrzymuje wtedy Kartę DiLO, która ułatwia i przyspiesza dostęp do badań (takich jak tomografia czy rezonans) oraz konsultacji. Kiedy diagnostyka jest zakończona, zespół lekarzy różnych specjalności (tzw. konsylium) omawia przypadek i ustala najlepszy plan leczenia. Może on obejmować operację, chemioterapię, radioterapię lub połączenie tych metod. Następnie pacjent jest kierowany do ośrodka, który zrealizuje leczenie.