Radioterapeuta onkologiczny to lekarz, który specjalizuje się w leczeniu nowotworów za pomocą promieniowania jonizującego. Odgrywa on kluczową rolę w zespole terapeutycznym, planując i nadzorując cały proces napromieniania – od kwalifikacji pacjenta aż po wizyty kontrolne po zakończeniu leczenia. W Onkopedii staramy się w przystępny sposób wyjaśniać, na czym polega praca poszczególnych specjalistów, aby pacjenci wiedzieli, czego się spodziewać. Zadaniem radioterapeuty jest takie zaplanowanie terapii, by była ona jak najskuteczniejsza w niszczeniu komórek rakowych, a przy tym oszczędzała zdrowe tkanki wokół guza.
Specjalista ten posługuje się zaawansowanymi metodami leczenia, by precyzyjnie dostarczyć dawkę promieniowania w miejsce, gdzie rozwija się nowotwór.
Do radioterapeuty onkologicznego pacjent trafia zazwyczaj ze skierowaniem od innego lekarza, już po postawieniu diagnozy. Jest to jeden z kluczowych etapów leczenia onkologicznego.
Na wizytę do radioterapeuty onkologicznego najczęściej kieruje inny specjalista, ale skierowanie od lekarza rodzinnego nie jest wymagane. Jeśli masz Kartę Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego (DiLO), wydaną po 2015 roku, cały proces leczenia odbywa się w ramach tzw. szybkiej ścieżki onkologicznej, co skraca czas oczekiwania. Posiadanie karty nie jest jednak konieczne, by umówić się na konsultację.
Leczenie onkologiczne to praca zespołowa, w której każdy specjalista ma do odegrania inną, ważną rolę. Radioterapeuta onkologiczny skupia się na niszczeniu komórek nowotworowych za pomocą promieniowania jonizującego – jego głównym narzędziem jest precyzyjnie ukierunkowana wiązka promieni. Z kolei onkolog kliniczny prowadzi leczenie systemowe, czyli takie, które działa na cały organizm. Są to terapie takie jak chemioterapia, hormonoterapia, immunoterapia czy leczenie celowane. Natomiast chirurg onkologiczny zajmuje się operacyjnym usuwaniem guzów. W przypadku niektórych nowotworów, np. narządów rodnych, kluczową postacią w zespole jest ginekolog onkologiczny, łączący wiedzę onkologiczną z umiejętnościami chirurgicznymi w swojej dziedzinie.
Samo naświetlanie jest całkowicie bezbolesne – można je porównać do robienia zdjęcia rentgenowskiego. Nie poczujesz momentu podawania dawki promieni. Skutki uboczne mogą pojawić się w trakcie leczenia lub po nim, a ich rodzaj zależy od tego, który obszar ciała jest napromieniany. Do najczęstszych należą zmęczenie i miejscowe reakcje skórne, jak zaczerwienienie czy suchość. Twój lekarz prowadzący dokładnie omówi z Tobą, czego możesz się spodziewać i jak sobie z tym radzić.
Szczegółowe zalecenia otrzymasz od lekarza lub pielęgniarki, ponieważ przygotowanie zależy od leczonego obszaru. Istnieją jednak ogólne zasady: dbaj o skórę w miejscu naświetlania (unikaj podrażnień, stosuj wskazane kremy, chroń ją przed słońcem), stosuj zbilansowaną dietę i pij dużo wody. Pamiętaj też o odpoczynku, bo terapia może powodować zmęczenie. Najważniejsze jest, by ściśle przestrzegać indywidualnych zaleceń zespołu medycznego.
Całkowity czas leczenia jest różny dla każdego pacjenta. Zależy od rodzaju i lokalizacji nowotworu, celu terapii (wyleczenie czy złagodzenie objawów) oraz od wybranej techniki. Czasem wystarczy jeden zabieg, ale najczęściej leczenie składa się z cyklu codziennych naświetlań (tzw. frakcji) trwającego od kilku do nawet siedmiu tygodni. Pojedyncza sesja trwa zwykle kilkanaście minut. Twój indywidualny plan leczenia, czyli liczbę sesji i czas trwania terapii, ustali radioterapeuta.
Tak, dla osób ubezpieczonych radioterapia i całe leczenie onkologiczne są w pełni refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Pacjent nie ponosi kosztów samej procedury, wizyt kontrolnych ani badań. Jeśli leczenie odbywa się w ramach szybkiej ścieżki onkologicznej z Kartą DiLO, masz dodatkowo gwarancję dostępu do leczenia w określonych terminach. W razie wątpliwości dotyczących refundacji możesz zadzwonić na infolinię NFZ: 800 190 590.