Nowe badanie naukowców z Korei Południowej ujawnia, że glejak z mutacją IDH, najczęstszy złośliwy guz mózgu u dorosłych poniżej 50. roku życia, zaczyna się w pozornie normalnych komórkach mózgowych. Mogą one po cichu rozprzestrzeniać się w korze mózgowej na długo przed uformowaniem się widocznego guza, co wyjaśnia, dlaczego nowotwór ten jest tak trudny do wyleczenia i często nawraca.
Co pokazały dane
Analiza próbek tkanki mózgowej pobranych od pacjentów wykazała, że komórki nowotworowe wywodzą się z glejowych komórek progenitorowych (GPC), które istnieją w prawidłowej tkance mózgowej. Komórki z mutacją genu IDH były obecne w obszarach, które podczas operacji wyglądały na całkowicie zdrowe.
Odkrycia te dostarczają pierwszych dowodów na to, że złośliwe guzy mózgu nie pojawiają się nagle. Proces nowotworowy może rozpoczynać się dyskretnie w normalnej tkance i ewoluować stopniowo przez wiele lat, zanim uformuje się masa wykrywalna w badaniach obrazowych.
Aby potwierdzić tożsamość wczesnych zmutowanych komórek, zespół wykorzystał zaawansowaną technologię analityczną zwaną „transkryptomiką przestrzenną”. Potwierdziła ona, że komórki niosące mutację to GPC zlokalizowane w korze mózgowej. Badaczom udało się również odtworzyć kluczowe etapy rozwoju guza mózgu, wprowadzając tę samą mutację genetyczną do GPC u myszy.
Wyniki te pokazują, że choć glejak z mutacją IDH i glejak wielopostaciowy bez tej mutacji (IDH-wildtype) są guzami złośliwymi, to powstają z różnych typów komórek i w innych rejonach mózgu. Potwierdza to, że nowotwory mózgu mogą podążać odmiennymi ścieżkami biologicznymi w zależności od podtypu.
Na czym oparto analizę
Wnioski oparto na badaniu próbek guza oraz otaczającej go, pozornie zdrowej tkanki mózgowej, pobranych podczas rozległych operacji chirurgicznych. Badanie było wynikiem współpracy naukowców z Koreańskiego Zaawansowanego Instytutu Nauki i Technologii (KAIST) oraz Szpitala Severance Uniwersytetu Yonsei.
Znaczenie wyników
Odkrycie to może doprowadzić do zmiany paradygmatu wczesnej diagnostyki i leczenia. Zrozumienie, że guz mózgu może nie zaczynać się dokładnie tam, gdzie jest widoczna jego masa, stanowi kluczową wskazówkę dla tworzenia terapii celowanych w komórki macierzyste nowotworu, co może pomóc w zapobieganiu nawrotom choroby.
Źródło: https://www.sciencedaily.com/releases/2026/01/260128075350.htm
