Chemioterapia, kluczowy element leczenia nowotworów hematologicznych, może prowadzić do poważnego powikłania znanego jako neutropenia, czyli spadku liczby białych krwinek. Stan ten osłabia zdolność organizmu do zwalczania patogenów, co z kolei naraża pacjentów na zwiększone ryzyko ciężkich, a nawet śmiertelnych, infekcji.
Co mówią dane kliniczne
U pacjentów onkologicznych największy spadek liczby komórek krwi, określany jako nadir, występuje zazwyczaj między 8. a 14. dniem po podaniu leków cytostatycznych. Chociaż neutropenia pierwszego i drugiego stopnia rzadko stanowi problem, jej głęboka postać (trzeci lub czwarty stopień) staje się stanem zagrożenia życia z powodu drastycznie zwiększonego ryzyka infekcji.
Najpoważniejszym powikłaniem jest gorączka neutropeniczna, czyli współwystępowanie wysokiej gorączki i neutropenii czwartego stopnia. Stan ten może prowadzić do śmierci nawet u 10% dotkniętych nim pacjentów, przy czym ryzyko zgonu jest wyższe w przypadku infekcji wywołanych przez bakterie Gram-ujemne (ok. 18%) w porównaniu do bakterii Gram-dodatnich (ok. 5%).
Częstość i nasilenie neutropenii zależą od wielu czynników. Do najważniejszych należą te związane z leczeniem, jak rodzaj, dawka i częstotliwość podawania chemioterapii. Ryzyko rośnie również w przypadku terapii skojarzonych, na przykład z radioterapią, a także u pacjentów w zaawansowanym wieku, z chorobami współistniejącymi lub w słabszej kondycji fizycznej.
Na czym oparto obserwacje
Powyższe informacje opierają się na analizie klinicznych następstw leczenia onkologicznego, opisanych w artykule eksperckim. Ocena ryzyka neutropenii jest standardowym elementem opieki nad pacjentem i uwzględnia zarówno czynniki związane z chorym (wiek, stan odżywienia, stopień zaawansowania nowotworu), jak i czynniki związane z samą terapią przeciwnowotworową.
Podkreślono również, że u pacjentów z neutropenią klasyczne objawy infekcji mogą być słabiej wyrażone z powodu upośledzonej odpowiedzi zapalnej. Z tego powodu wymagają oni szczególnie wnikliwej diagnostyki, ponieważ standardowe badania obrazowe, jak RTG płuc, mogą nie ujawnić toczącego się zakażenia.
Znaczenie kliniczne
Zrozumienie ryzyka neutropenii jest kluczowe, ponieważ jej wystąpienie może prowadzić do opóźnień w cyklach chemioterapii, co potencjalnie zmniejsza skuteczność leczenia przeciwnowotworowego. Co więcej, gorączka neutropeniczna stanowi stan bezpośredniego zagrożenia życia, który wymaga natychmiastowej interwencji medycznej i antybiotykoterapii w celu uniknięcia śmiertelnych powikłań septycznych.
Źródło: https://www.medonet.pl/choroby-od-a-do-z/choroby-nowotworowe,to-grozny-skutek-uboczny-chemioterapii--tych-chorych-trzeba-diagnozowac,artykul,79064476.html
