Informacja o śmierci znanego warszawskiego restauratora po dwuletniej walce z rakiem trzustki ponownie zwróciła uwagę na ten jeden z najgorzej rokujących nowotworów. Rak trzustki jest niezwykle trudny do wczesnego wykrycia, a dodatkowym obciążeniem dla pacjentów jest często występujący zespół metaboliczny, kacheksja, która według danych naukowych dotyka nawet 80% chorych i jest bezpośrednią przyczyną około jednej trzeciej zgonów.
Ból brzucha i żółtaczka – sygnały, których nie można ignorować
Rak trzustki we wczesnych stadiach często nie daje żadnych specyficznych objawów, co znacząco opóźnia postawienie diagnozy. Kiedy symptomy już się pojawiają, mogą być mylone z mniej poważnymi dolegliwościami. Do najczęstszych sygnałów należy ból w górnej części brzucha, który może promieniować w kierunku pleców, a także niestrawność i ogólne pogorszenie samopoczucia.
Kolejnymi alarmującymi objawami, które często wskazują na bardziej zaawansowany etap choroby, są żółtaczka (zażółcenie skóry i białek oczu) oraz niezamierzona, znacząca utrata masy ciała. Objawy te powinny być pilnym wskazaniem do konsultacji lekarskiej i przeprowadzenia szczegółowej diagnostyki, która zazwyczaj obejmuje badania obrazowe takie jak tomografia komputerowa (TK) czy rezonans magnetyczny (MRI).
Kacheksja nowotworowa: wyniszczenie organizmu dotyka 8 na 10 chorych
Jednym z najpoważniejszych powikłań związanych z rakiem trzustki jest kacheksja nowotworowa (CAC), czyli zespół wyniszczenia organizmu. Według przeglądu naukowego opublikowanego w czasopiśmie „Cancers” przez badaczy m.in. z Warsaw Genomics, ten złożony zespół metaboliczny dotyka około 80% pacjentów z gruczolakorakiem przewodowym trzustki (PDAC).
Kacheksja to nie tylko utrata wagi, ale przede wszystkim postępujący zanik masy mięśniowej (sarkopenia) i tkanki tłuszczowej, napędzany przez stan zapalny i zaburzenia metaboliczne. Jak podkreślają autorzy badania, jest to stan o ogromnym znaczeniu klinicznym – szacuje się, że kacheksja jest bezpośrednią przyczyną około 30% zgonów związanych z rakiem. Co więcej, wyniszczenie organizmu znacząco ogranicza tolerancję na leczenie onkologiczne i zwiększa ryzyko wystąpienia jego działań niepożądanych.
Późna diagnoza i złożone leczenie kluczowymi wyzwaniami
Skryty przebieg choroby sprawia, że rokowania w raku trzustki pozostają niekorzystne. Diagnoza jest często stawiana w zaawansowanym stadium, co ogranicza możliwości terapeutyczne. Do czynników ryzyka rozwoju tego nowotworu zalicza się m.in. palenie tytoniu, przewlekłe zapalenie trzustki, otyłość oraz cukrzycę.
Leczenie raka trzustki w Polsce, podobnie jak na świecie, jest procesem złożonym i zależy od stopnia zaawansowania choroby oraz ogólnego stanu pacjenta. Główne metody terapeutyczne obejmują leczenie chirurgiczne (resekcja guza), chemioterapię oraz radioterapię. Terapie te są często stosowane w różnych kombinacjach, aby zmaksymalizować szanse na kontrolę choroby i poprawę jakości życia pacjentów.
Źródła
Klus W, et al., „Pathogenesis, Diagnostic Pathways, and New Therapeutic and Nutritional Strategies for Pancreatic Cancer-Associated Cachexia.”, Cancers (Basel), 2026. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41976282
Nie żyje Piotr Klimczak. Znany restaurator miał raka trzustki, Medonet, 2026. https://www.medonet.pl/zdrowie/wiadomosci,nie-zyje-piotr-klimczak–restaurator-przez-dwa-lata-walczyl-z-rakiem-trzustki,artykul,53791670.html
Rak trzustki – pierwsze objawy, czynniki ryzyka, leczenie. Jakie są rokowania?, Medicare.pl. https://www.medicare.pl/artykuly/rak-trzustki-pierwsze-objawy-czynniki-ryzyka-leczenie-jakie-sa-rokowania.html
