Nowe badanie z Brazylii wyjaśnia, w jaki sposób rak trzustki zyskuje zdolność do wczesnego rozprzestrzeniania się. Naukowcy odkryli, że białko o nazwie periostyna, wraz z komórkami gwiaździstymi trzustki, odgrywa kluczową rolę, pomagając komórkom nowotworowym w inwazji na pobliskie nerwy, co zwiększa ryzyko przerzutów i agresywność choroby.
Co pokazały dane
Badanie wykazało, że guzy trzustki nie działają w izolacji, lecz aktywnie modyfikują otaczającą je zdrową tkankę, znaną jako stroma. Komórki gwiaździste trzustki, będące częścią tej tkanki, zaczynają produkować duże ilości periostyny, która przebudowuje macierz zewnątrzkomórkową. Proces ten tworzy swego rodzaju „ścieżki”, ułatwiające komórkom nowotworowym przenikanie w głąb organizmu.
Inwazja okołonerwowa, czyli proces wnikania komórek rakowych do nerwów i rozprzestrzeniania się wzdłuż nich, jest uważana za główny wskaźnik agresywności choroby. Gdy komórki nowotworowe dotrą do nerwu, mogą go wykorzystać jako „drogę” do dalszej ekspansji w ciele. Problem polega na tym, że inwazja ta, obecna u ponad połowy pacjentów na wczesnym etapie, jest zazwyczaj wykrywana dopiero po operacji, podczas badania histopatologicznego.
Przebudowa tkanki wokół guza prowadzi do tzw. reakcji desmoplastycznej, czyli powstawania gęstej, włóknistej bariery. Ta stwardniała tkanka ochronna utrudnia lekom stosowanym w chemioterapii i immunoterapii dotarcie do komórek nowotworowych. W efekcie guz jest chroniony, co pozwala mu przetrwać i kontynuować ekspansję.
Na czym oparto analizę
Wyniki pochodzą z badania przeprowadzonego w brazylijskim Centrum Badań nad Chorobami Zapalnymi (CRID). Aby zrozumieć mechanizm inwazji nerwowej, zespół badawczy przeanalizował 24 próbki raka trzustki, wykorzystując zaawansowane techniki mapowania genetycznego. Pozwoliło to na zbadanie aktywności tysięcy genów w pojedynczych komórkach i jednoczesne określenie ich dokładnej lokalizacji w obrębie tkanki nowotworowej.
Znaczenie wyników
Zdaniem autorów badania periostyna stanowi obiecujący cel dla przyszłych terapii raka trzustki. Opracowanie leków blokujących działanie tego białka lub eliminujących produkujące je komórki gwiaździste mogłoby ograniczyć inwazję okołonerwową i spowolnić postęp choroby. Takie podejście wpisuje się w rozwój medycyny precyzyjnej, która dąży do leczenia pacjentów w oparciu o zmiany genomowe i molekularne, a nie tylko typ nowotworu.
Źródło: https://www.sciencedaily.com/releases/2026/01/260129080432.htm
