Przewlekły stan zapalny może prowadzić do zwiększenia sztywności tkanek okrężnicy, co z kolei stwarza środowisko sprzyjające rozwojowi raka jelita grubego u młodych dorosłych. Najnowsze badanie opublikowane w „Advanced Science” jako pierwsze wskazuje na kluczową rolę sił biomechanicznych w patogenezie tej coraz częstszej choroby. Odkrycia te mogą pomóc w identyfikacji osób z grupy ryzyka i opracowaniu nowych, celowanych terapii.
Co pokazały dane
Analiza tkanki pobranej od pacjentów wykazała, że zarówno guzy, jak i otaczające je, zdrowe fragmenty jelita były znacznie sztywniejsze u osób z wczesną postacią raka jelita grubego w porównaniu do pacjentów starszych. Sugeruje to, że zwiększona sztywność tkanki może pojawiać się jeszcze przed pełnym rozwojem nowotworu, stanowiąc potencjalnie wczesny sygnał ryzyka.
Aby zrozumieć przyczynę tej sztywności, zespół zbadał kolagen – białko strukturalne, którego ilość i forma zmieniają się w procesie bliznowacenia. Tkanka okrężnicy pacjentów z wczesnym rakiem jelita grubego zawierała gęstszy, bardziej dojrzały i regularniej ułożony kolagen, co jest typowe dla zaawansowanego bliznowacenia. Analiza genetyczna potwierdziła te obserwacje, wykazując wzmożoną aktywność genów związanych z metabolizmem kolagenu i stanem zapalnym.
Zachowanie komórek nowotworowych również wydaje się zależeć od fizycznego otoczenia. Eksperymenty laboratoryjne pokazały, że komórki raka jelita grubego hodowane na sztywniejszych podłożach namnażały się szybciej i dodatkowo zwiększały sztywność otoczenia. Podobne wyniki uzyskano w trójwymiarowych modelach organoidów, które rosły większe i szybciej w sztywniejszym środowisku.
Na czym oparto analizę
Wnioski oparto na analizie próbek tkanek okrężnicy pobranych od pacjentów przechodzących operację usunięcia guza w William P. Clements University Hospital oraz Parkland Health. Badanie objęło 19 próbek od osób z rakiem jelita grubego o typowym (późnym) początku oraz 14 od pacjentów z wczesną postacią choroby. Każda próbka zawierała zarówno tkankę nowotworową, jak i sąsiadującą z nią tkankę zdrową.
Znaczenie wyników
Wyniki badania wskazują, że sztywne środowisko okrężnicy może inicjować i przyspieszać rozwój raka jelita grubego u młodszych pacjentów. Odkrycia te otwierają drogę do opracowania nowych metod diagnostycznych, takich jak narzędzia do pomiaru sztywności jelit, oraz potencjalnych terapii celowanych w szlaki mechanotransdukcji, co jest już badane w kontekście innych nowotworów.
Źródło: https://www.sciencedaily.com/releases/2026/01/260124003851.htm
