Rak trzustki, jeden z najbardziej śmiertelnych nowotworów, może wkrótce zyskać nowe, skuteczniejsze opcje leczenia. Trzy niezależne doniesienia naukowe dotyczące terapii celowanych oraz personalizowanej szczepionki mRNA wskazują na znaczące wydłużenie przeżycia u pacjentów z zaawansowaną postacią choroby, co eksperci z ostrożnością nazywają „punktem zwrotnym”.
Co pokazały dane
Jedna z obiecujących metod dotyczy doustnego leku o nazwie daraxonrasib, który blokuje mutację białka RAS, odpowiedzialną za rozwój ponad 90 proc. przypadków raka trzustki. W badaniu III fazy z udziałem 501 pacjentów z przerzutami, u których zawiodła wcześniejsza chemioterapia, mediana przeżycia wzrosła do 13,2 miesiąca w porównaniu z 6,7 miesiąca w grupie otrzymującej standardowe leczenie. Oznacza to redukcję ryzyka zgonu o 60 proc.
Równie obiecujące wyniki przyniosło badanie nad eksperymentalnym lekiem elraglusib, prowadzonym przez Northwestern University. Podawanie elraglusibu w połączeniu z chemioterapią podwoiło odsetek pacjentów przeżywających rok od rozpoczęcia terapii – z 22 proc. do 44 proc. Jednocześnie zaobserwowano zmniejszenie ryzyka zgonu o 38 proc. w grupie otrzymującej nową terapię.
Trzeci przełom dotyczy personalizowanej szczepionki mRNA, opracowanej przez firmy BioNTech i Genentech. Wśród pacjentów, u których terapia wywołała pożądaną odpowiedź immunologiczną, niemal wszyscy pozostają przy życiu sześć lat po zakończeniu leczenia. Dla porównania, standardowy wskaźnik pięcioletnich przeżyć w raku trzustki wynosi zaledwie około 13 proc.
Na czym oparto analizę
Przedstawione wyniki pochodzą z trzech odrębnych badań klinicznych. Analiza leku daraxonrasib objęła dużą grupę pacjentów z przerzutowym rakiem trzustki, którzy nie odpowiedzieli na wcześniejsze leczenie. Szczepionka mRNA była z kolei przygotowywana indywidualnie dla każdego pacjenta z wykorzystaniem materiału genetycznego pobranego z guza, a jej skuteczność oceniano w perspektywie sześcioletniej obserwacji. Celem terapii było „nauczenie” układu odpornościowego rozpoznawania i zwalczania komórek nowotworowych.
Znaczenie wyników
Jak podkreślają eksperci, nowe doniesienia wpisują się w szerszy trend obserwowany w onkologii, gdzie terapie celowane i immunoterapia stopniowo zyskują na znaczeniu, oferując nowe możliwości leczenia. Nawet jeśli nowe metody nie prowadzą do całkowitego wyleczenia, znaczące wydłużenie życia – na przykład z 6 do 13 miesięcy – ma ogromną wartość dla pacjentów i ich rodzin. Daje to nadzieję na cofnięcie się choroby do etapu, w którym możliwe staje się leczenie operacyjne, lub po prostu zapewnia dodatkowy czas na uporządkowanie spraw i spędzenie go z bliskimi.
Źródło: https://www.medonet.pl/narodowy-test-zdrowia-polakow/nowotwory,rak-trzustki--nowe-terapie-daja-nadzieje--eksperci--to-punkt-zwrotny,artykul,82890061.html
Źródła badań
Źródło: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42002910/
Źródło: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41949785/
Źródło: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41947930/
Źródło: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41946734/
Źródło: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41880918/
