Nowe badanie potwierdza kluczową rolę markera nowotworowego CA125 w diagnostyce raka jajnika, wykazując ponad 50-krotnie wyższe jego stężenie w guzach złośliwych w porównaniu do osób zdrowych. Analiza ujawnia również, jak czynniki takie jak wiek, BMI i palenie papierosów wpływają na jego poziom, co ma znaczenie w kontekście późnego wykrywania choroby, której objawy często bywają mylone z menopauzą.
Poziom CA125 ponad 50-krotnie wyższy w guzach złośliwych
Badanie, w którym wzięło udział 100 pacjentek z guzami jajnika oraz 50 zdrowych kobiet z grupy kontrolnej, przyniosło jednoznaczne wyniki. Średni poziom markera CA125 u pacjentek z nowotworem złośliwym wynosił 1045,28 U/ml. Dla porównania, u kobiet z guzami łagodnymi wartość ta sięgała 186,48 U/ml, a w grupie kontrolnej zaledwie 18,50 U/ml. Ta statystycznie istotna różnica podkreśla wysoką wartość diagnostyczną tego białka w różnicowaniu zmian nowotworowych.
Wiek, BMI i palenie papierosów wpływają na wyniki markera
Analiza wykazała również istotne powiązania między stężeniem CA125 a określonymi czynnikami klinicznymi i demograficznymi. Wyższy poziom markera zaobserwowano u kobiet w starszym wieku, z wyższym wskaźnikiem masy ciała (BMI) oraz u palaczek. Co więcej, badanie zidentyfikowało dodatkowe czynniki korelujące z podwyższonymi wartościami CA125, które mogą pomóc w stratyfikacji ryzyka.
- Starszy wiek pacjentki
- Wyższy wskaźnik masy ciała (BMI)
- Status palenia papierosów
- Niższa liczba przebytych ciąż (niski parytet)
- Wyższy status socjoekonomiczny
Niespecyficzne objawy mylone z menopauzą opóźniają diagnozę
Jednym z największych wyzwań w onkologii ginekologicznej jest późne wykrywanie raka jajnika, co często wynika z jego niespecyficznych objawów. Dolegliwości takie jak wzdęcia, bóle brzucha czy uczucie pełności w jamie brzusznej mogą być mylone z objawami menopauzy, zwłaszcza że ryzyko zachorowania wzrasta wraz z wiekiem. Eksperci podkreślają, że kluczowe jest zwrócenie uwagi na symptomy, które utrzymują się lub nasilają, i niebagatelizowanie ich, ponieważ mogą one wskazywać na rozwój nowotworu.
Wyzwania w leczeniu: nawroty i oporność na chemioterapię
Nawet po postawieniu diagnozy leczenie raka jajnika jest skomplikowane z powodu dużej nawrotowości i ryzyka rozwoju oporności na standardową chemioterapię. Stan, w którym nowotwór przestaje reagować na leki oparte na platynie, określa się jako platynooporność. Mimo tych trudności, współczesna medycyna oferuje nowe możliwości terapeutyczne. Dzięki nim, nawet w zaawansowanym stadium choroby, możliwe jest uzyskanie długotrwałej remisji i kontrolowanie nowotworu jako choroby przewlekłej.
Źródła
Bharti N, Jha N, Kumar S, Singh S., „Clinical factors influencing serum CA125 levels and their implications for diagnosing ovarian tumors.”, Bioinformation, 2026. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42282347
Anna usłyszała: zostało pani kilka tygodni. Raka wykryto przypadkiem, Medonet, 2026. https://www.medonet.pl/choroby-od-a-do-z/choroby-nowotworowe/anna-uslyszala-zostalo-pani-kilka-tygodni-raka-jajnika-wykryto-przypadkiem-chyba-chca/re5nf1e
Ryzyko raka jajnika wzrasta z wiekiem. Kobiety mylą objawy nowotworu z menopauzą, Strona Zdrowia, 2024. https://stronazdrowia.pl/ryzyko-raka-jajnika-wzrasta-z-wiekiem-kobiety-myla-objawy-nowotworu-z-menopauza/ar/c14p2-28761475
Platynooporny rak jajnika – nowe możliwości leczenia, Zwrotnik Raka. https://www.zwrotnikraka.pl/platynooporny-rak-jajnika-nowe-mozliwosci-leczenia/
