Ministerstwo Zdrowia planuje uruchomienie programu profilaktycznego opartego na niskodawkowej tomografii komputerowej. Ma on na celu wczesne wykrywanie raka płuca, który jest główną przyczyną zgonów onkologicznych w Polsce.
Cel programu: szybsza diagnoza i mniejsza śmiertelność
Rak płuca jest najczęstszym nowotworem złośliwym w Polsce. W 2022 roku odnotowano ponad 20,7 tys. nowych zachorowań i ponad 26 tys. zgonów, co stanowi 22% wszystkich zgonów z powodu nowotworów. Głównym problemem jest zbyt późne rozpoznanie, które uniemożliwia skuteczne leczenie. Prognozy wskazują, że do 2029 roku liczba zachorowań może wzrosnąć do ponad 32,5 tys. rocznie.
Nowy program ma na celu wczesne wykrywanie zmian nowotworowych za pomocą niskodawkowej tomografii komputerowej (NDTK). Badania Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji wskazują, że metoda ta redukuje ryzyko zgonu o 12–28% w porównaniu z tradycyjnym zdjęciem RTG klatki piersiowej lub brakiem badań przesiewowych. Inicjatywa jest kontynuacją pilotażu prowadzonego w latach 2021–2023, którego wyniki potwierdziły zasadność wdrożenia skriningu na skalę krajową.
Kto będzie mógł skorzystać z badań przesiewowych?
Program skierowany jest do osób w wieku 55–74 lata, które palą lub paliły papierosy w wymiarze co najmniej 20 paczkolat i nie rzuciły palenia na dłużej niż 15 lat. Świadczenie obejmie wizytę kwalifikującą, wykonanie badania NDTK oraz wizytę wynikową z ewentualnym skierowaniem na dalszą diagnostykę i interwencję antynikotynową.
Do programu zakwalifikują się również osoby w wieku 50–54 lata z historią palenia co najmniej 20 paczkolat, u których występują dodatkowe czynniki ryzyka. Należą do nich m.in. ekspozycja zawodowa na krzemionkę czy metale ciężkie, historia nowotworów w rodzinie lub choroby takie jak POChP. Z programu wyłączone będą osoby z objawami sugerującymi raka płuca, diagnozowane lub leczone z powodu chorób układu oddechowego oraz kobiety w ciąży.
Koszty i organizacja nowego świadczenia
Według Oceny Skutków Regulacji, koszt wprowadzenia programu w ciągu pierwszych czterech lat wyniesie około 283,2 mln zł. Środki na realizację w 2026 roku zostały już zabezpieczone w projekcie planu finansowego Narodowego Funduszu Zdrowia. Program ma przynieść korzyści pacjentom poprzez dostęp do nowoczesnej diagnostyki oraz świadczeniodawcom, którzy będą mogli rozszerzyć swoją ofertę.
Uruchomienie programu zaplanowano na 1 lipca 2026 roku. Termin ten wynika z konieczności dostosowania Systemu Informatycznego Monitorowania Profilaktyki do obsługi nowego świadczenia. Projekt rozporządzenia został skierowany do 30-dniowych konsultacji publicznych, w których weźmie udział ponad 70 organizacji branżowych, instytucji eksperckich i organizacji pacjenckich.
Źródło: https://www.rynekzdrowia.pl/Serwis-Onkologia/Nowy-program-wykrywania-raka-pluca-na-NFZ-Zmiany-od-roku-2026,278847,1013.html
