Naukowcy zidentyfikowali kluczową słabość w komórkach nowotworowych, które przetrwały chemioterapię, tzw. komórkach senescentnych lub „zombie”. Odkryli, że blokowanie enzymu GPX4 prowadzi do ich selektywnej śmierci, co otwiera drogę do nowej, dwuetapowej strategii leczenia raka.
Co pokazały dane
Badania wykazały, że senescentne komórki nowotworowe są silnie uzależnione od enzymu o nazwie GPX4. Chroni on je przed specyficznym rodzajem śmierci komórkowej, zwanym ferroptozą, neutralizując uszkodzenia oksydacyjne w błonie komórkowej. Komórki te, z powodu swojego stanu, produkują więcej reaktywnych form tlenu i magazynują żelazo, co czyni je wyjątkowo wrażliwymi na ten proces, gdy zabraknie im ochrony.
Na podstawie tych obserwacji naukowcy opracowali strategię „podwójnego uderzenia”. W pierwszym kroku standardowe leczenie, np. chemioterapia, wprowadza komórki rakowe w stan senescencji, zatrzymując ich podziały. Następnie zastosowanie inhibitora GPX4 celowo niszczy te osłabione komórki, które bez tarczy ochronnej w postaci enzymu nie są w stanie przetrwać.
Skuteczność tej metody potwierdzono w badaniach na modelach mysich, obejmujących raka prostaty, czerniaka oraz raka jajnika. Szczególnie obiecujące wyniki zaobserwowano w przypadku raka jajnika, gdzie połączenie chemioterapeutyku (cisplatyny) z inhibitorem GPX4 znacząco wydłużyło życie myszy w porównaniu do grupy leczonej wyłącznie chemioterapią.
Na czym oparto analizę
Międzynarodowy zespół badawczy przeanalizował ponad 10 tysięcy związków chemicznych w poszukiwaniu tych, które selektywnie niszczą komórki senescentne. Wnioski oparto na badaniach laboratoryjnych oraz eksperymentach na modelach zwierzęcych (myszach) z trzema różnymi typami nowotworów. Wyniki tych prac zostały opublikowane w czasopiśmie naukowym „Nature Cell Biology”.
Znaczenie wyników
Odkrycia te sugerują, że celowanie w enzym GPX4 może stać się skutecznym uzupełnieniem standardowych terapii onkologicznych, eliminując komórki odpowiedzialne za stany zapalne i nawroty choroby. Kolejnym krokiem będzie zbadanie, którzy pacjenci mogą odnieść największe korzyści z takiego leczenia oraz ocena potencjalnego wpływu inhibitorów GPX4 na zdrowe komórki.
Źródło: https://www.medonet.pl/narodowy-test-zdrowia-polakow/nowotwory,to-odkrycie-moze-zmienic-leczenie-raka--znalezli-slaby-punkt-komorek-zombie,artykul,58623667.html
