Każdego roku ponad 2 tysiące Polek dowiaduje się o diagnozie raka szyjki macicy, a ponad połowa z nich umiera, co plasuje Polskę wśród krajów o najwyższych wskaźnikach umieralności w Europie. Kluczem do zmiany tej sytuacji jest połączenie szczepień przeciw HPV z nowoczesnym programem badań przesiewowych, który pozwala wykryć zmiany nowotworowe na wczesnym etapie w 95 proc. przypadków.
Co pokazały dane
Nowy program profilaktyczny, oparty na badaniach w kierunku onkogennych typów wirusa HPV (test HPV HR), jest dostępny bezpłatnie dla kobiet w wieku 25-64 lata. Jak wynika z danych Ministerstwa Zdrowia, programem objętych jest co najmniej 30 proc. uprawnionych pacjentek, a po uwzględnieniu placówek prywatnych odsetek ten może sięgać 60 proc. Zainteresowanie badaniami znacząco wzrosło po uruchomieniu centralnej e-rejestracji – w ciągu dwóch tygodni zapisało się prawie trzy razy więcej kobiet niż w poprzednich miesiącach.
Drugim filarem profilaktyki są szczepienia przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV), które objęły do tej pory blisko 600 tys. dzieci z roczników 2010-2016, co stanowi 20 proc. populacji objętej programem. Najwyższy poziom wyszczepienia, sięgający 35 proc., odnotowano w roczniku 2011. Szczepienia realizowane są zarówno w placówkach POZ, jak i w ramach akcji szkolnych, w które zaangażowało się 670 przychodni.
Mimo że w 2023 roku odnotowano 2 366 nowych przypadków raka szyjki macicy i 1 400 zgonów z jego powodu, resort zdrowia obserwuje spadek zachorowalności i umieralności. Połączenie nowoczesnej diagnostyki, szczepień oraz edukacji ma na celu dalszą poprawę tych statystyk i dążenie do wyników osiąganych przez kraje takie jak Australia, gdzie raka szyjki macicy praktycznie wyeliminowano.
Na czym oparto analizę
Informacje zostały przedstawione 22 stycznia w Sejmie przez wiceministra zdrowia Tomasza Maciejewskiego. Dane pochodzą z monitoringu Ministerstwa Zdrowia oraz Narodowego Funduszu Zdrowia i dotyczą realizacji programu profilaktyki raka szyjki macicy oraz programu powszechnych szczepień przeciw HPV w Polsce.
Znaczenie wyników
Przedstawione dane podkreślają, że Polska dysponuje skutecznymi narzędziami do walki z rakiem szyjki macicy. Połączenie nowoczesnego skriningu opartego na testach HPV HR z powszechnym programem szczepień stwarza realną szansę na znaczące obniżenie wskaźników zachorowalności i umieralności, a w przyszłości – na eliminację tego nowotworu jako problemu zdrowia publicznego, wzorem światowych liderów w tej dziedzinie.
Źródło: https://www.rynekzdrowia.pl/Serwis-Szczepienia/Ten-nowotwor-mozna-wyeliminowac-Laczymy-najlepsze-dostepne-narzedzia,280283,1018.html
