Naukowcy z ETH Zurich opracowali innowacyjny przełącznik molekularny, który może zrewolucjonizować leczenie raka płuc. Technologia, nazwana photoPROTACs, wykorzystuje światło do precyzyjnego niszczenia receptorów odpowiedzialnych za wprowadzanie komórek nowotworowych w stan uśpienia, co chroni je przed standardowymi terapiami. Odkrycie daje nadzieję na stworzenie skuteczniejszych i bezpieczniejszych terapii celowanych.
Jak działa przełącznik molekularny aktywowany światłem?
Jednym z największych wyzwań w onkologii jest zjawisko uśpienia komórek nowotworowych. W tym stanie stają się one odporne na chemioterapię i inne metody leczenia, co prowadzi do nawrotów choroby. Zespół badawczy z Politechniki Federalnej w Zurychu (ETH Zurich) znalazł sposób na obejście tego problemu. Stworzyli oni przełącznik molekularny photoPROTACs, który celuje w receptory wprowadzające komórki raka płuc w stan uśpienia.
Mechanizm działania opiera się na precyzyjnym „budzeniu” uśpionych komórek. Pod wpływem światła o określonej długości fali, aktywny izomer leku niszczy wspomniane receptory. To sprawia, że komórki nowotworowe stają się ponownie wrażliwe na leczenie, co otwiera nowe możliwości terapeutyczne dla pacjentów, u których dotychczasowe metody zawiodły.
Precyzja i bezpieczeństwo dzięki kontroli światłem
Nowa metoda wyróżnia się niezwykłą precyzją, która ma kluczowe znaczenie dla minimalizowania skutków ubocznych. Terapia pozwala na aktywację leku dokładnie w obszarze guza nowotworowego, co ogranicza jego działanie na zdrowe tkanki. Co więcej, technologia ta oferuje podwójny mechanizm kontroli.
Naświetlanie sąsiednich, zdrowych obszarów pozwala na dezaktywację cząsteczki leku, co dodatkowo chroni organizm pacjenta przed niepożądaną toksycznością.
Ta cecha może znacząco poprawić profil bezpieczeństwa terapii onkologicznych. Udane testy laboratoryjne tej technologii są obiecującym krokiem w kierunku rozwoju bardziej spersonalizowanych i mniej obciążających metod leczenia raka.
Nowe horyzonty w leczeniu raka płuc
Opracowanie technologii photoPROTACs wpisuje się w globalny trend poszukiwania innowacyjnych rozwiązań w onkologii. Warto zauważyć, że postęp w tej dziedzinie dokonuje się na wielu frontach. Przykładowo, Międzynarodowe Centrum Badań nad Szczepionkami Przeciwnowotworowymi (ICCVS) wykorzystuje fundusze unijne do prac nad przełomową terapią raka płuc. Z kolei w Polsce pacjenci mogą spodziewać się poszerzenia dostępu do nowoczesnego leczenia – od 1 kwietnia 2026 roku planowane jest objęcie refundacją nowych terapii w raku płuca.
Źródła
Jak zniszczyć uśpiony nowotwór? Pomoże nowy przełącznik sterowany światłem, GeekWeek Interia, https://geekweek.interia.pl/medycyna/news-jak-zniszczyc-uspiony-nowotwor-pomoze-nowy-przelacznik-stero,nId,23509801
Przełom w leczeniu raka coraz bliżej dzięki polskim badaniom finansowanym przez UE, Onkologia.edu.pl, https://onkologia.edu.pl/informacje-dla-chorych/aktualnosci/id/601-przelom-w-leczeniu-raka-coraz-blizej-dzieki-polskim-badaniom-finansowanym-przez-ue
Nowe terapie refundowane w raku płuca od 1 kwietnia 2026, Fundacja Alivia, https://alivia.org.pl/wiedza-o-raku/nowe-terapie-refundowane-w-raku-pluca-od-1-kwietnia-2026/
Nowy ogólnopolski program wczesnego wykrywania raka płuca na NFZ od 2026 roku, Narodowy Instytut Onkologii, https://nio.gov.pl/nowy-ogolnopolski-program-wczesnego-wykrywania-raka-pluca-na-nfz-od-2026-roku-realna-szansa-na-ratowanie-zdrowia-i-zycia
