Białaczka, nowotwór komórek krwi, nie jest chorobą dziedziczną w ścisłym tego słowa znaczeniu. Można jednak odziedziczyć pewne mutacje genetyczne, które zwiększają ryzyko jej wystąpienia.
Genetyczne, ale nie dziedziczne podłoże
Białaczka jest chorobą genetyczną, ponieważ dotyczy zmian w DNA komórek krwiotwórczych, jednak dotychczasowe badania nie potwierdziły jednoznacznych mechanizmów jej dziedziczenia. Oznacza to, że nie można odziedziczyć samej choroby, a jedynie pewne geny lub zespoły genetyczne, które predysponują do jej powstania.
Do takich predyspozycji należą między innymi zespół Li-Fraumeni, zespół Downa, anemia Fanconiego czy zespół Blooma. Należy podkreślić, że obecność mutacji predysponującej nie determinuje rozwoju nowotworu, ale osoby z takim obciążeniem powinny regularnie wykonywać badania krwi.
Czynniki ryzyka a genetyka
Sam fakt odziedziczenia genów zwiększających ryzyko nie oznacza, że u danej osoby rozwinie się białaczka. Istotną rolę odgrywają czynniki środowiskowe, takie jak ekspozycja na promieniowanie jonizujące, przebyta chemioterapia lub radioterapia oraz kontakt z substancjami chemicznymi, np. benzenem.
Genetyka i czynniki środowiskowe są ze sobą powiązane – mutacje mogą czynić komórki bardziej podatnymi na uszkodzenia, ale to ekspozycja na czynniki ryzyka często „aktywuje” chorobę. Mogą one również przyczynić się do rozwoju białaczki u osób, które nie są obciążone genetycznie.
Profilaktyka i zalecenia
Ze względu na to, że białaczka nie jest chorobą dziedziczną, nie ma badań profilaktycznych przeznaczonych dla osób, w rodzinie których występowała. Mimo to, warto zgłosić się do lekarza pierwszego kontaktu, który wskaże, jak często wykonywać badanie krwi i na jakie objawy zwracać uwagę.
Zarówno osoby z grupy ryzyka, jak i pozostali, powinny ograniczać ekspozycję na czynniki szkodliwe. Jednym z nich jest dym tytoniowy, dlatego podstawowym działaniem profilaktycznym powinno być rzucenie palenia. Ważne jest także stosowanie środków ochrony osobistej przy pracy z substancjami potencjalnie szkodliwymi.
Źródło: https://www.medonet.pl/choroby-od-a-do-z/choroby-nowotworowe,czy-mozna-odziedziczyc-bialaczke--czynniki-ryzyka-bialaczki,artykul,66866827.html
