Naukowcy odkryli, że dezaktywacja dwóch genów może przywrócić wyczerpanym komórkom odpornościowym zdolność do atakowania guzów. Odkrycie to otwiera nowe możliwości dla immunoterapii nowotworów.
Genetyczny przełącznik w walce z nowotworem
Badacze z Salk Institute, UNC Lineberger Comprehensive Cancer Center i UC San Diego zidentyfikowali mechanizmy genetyczne kontrolujące los limfocytów T CD8, kluczowych komórek odpornościowych. Komórki te mogą albo stać się trwałymi obrońcami organizmu, albo przejść w stan osłabienia, znany jako wyczerpanie limfocytów T, co często zdarza się podczas długotrwałej walki z nowotworem.
W badaniu opublikowanym w „Nature” wykazano, że wyłączenie dwóch czynników transkrypcyjnych – białek regulujących aktywność genów – o nazwach ZSCAN20 i JDP2, przywróciło wyczerpanym komórkom T zdolność do zabijania komórek nowotworowych. Co istotne, komórki te zachowały jednocześnie długotrwałą pamięć immunologiczną.
Stworzenie atlasu genetycznego komórek odpornościowych
Jednym z wyzwań w badaniach było to, że ochronne i wyczerpane limfocyty T są do siebie bardzo podobne, co utrudnia ich rozróżnienie. Aby rozwiązać ten problem, naukowcy stworzyli szczegółowy atlas genetyczny, mapujący różne stany aktywności limfocytów T CD8, od pełnej funkcjonalności po głębokie upośledzenie.
Atlas ten pozwolił na precyzyjne wskazanie czynników molekularnych, które definiują programy ochronne i dysfunkcyjne w komórkach odpornościowych. Dzięki temu możliwe stało się zidentyfikowanie kluczowych „przełączników” genetycznych, które kierują limfocyty T w stronę trwałej aktywności lub wyczerpania.
Nowe perspektywy dla immunoterapii
Odkrycie to ma kluczowe znaczenie dla rozwoju terapii komórkowych, takich jak CAR-T, zwłaszcza w leczeniu guzów litych, gdzie wyczerpanie limfocytów T jest główną przeszkodą w skuteczności leczenia. Nowa wiedza pozwala na projektowanie komórek odpornościowych, które będą jednocześnie trwałe i skuteczne w walce z rakiem oraz przewlekłymi infekcjami.
W przyszłości zespół planuje wykorzystać zaawansowane techniki eksperymentalne w połączeniu z modelowaniem obliczeniowym opartym na sztucznej inteligencji. Celem jest opracowanie precyzyjnych „przepisów” genetycznych, które pozwolą programować limfocyty T do określonych stanów funkcjonalnych, co jeszcze bardziej zwiększy precyzję terapii komórkowych.
Źródło: https://www.sciencedaily.com/releases/2026/03/260304184235.htm
