Lekarze ostrzegają przed przyjmowaniem żelaza bez konsultacji. W przypadku hemochromatozy, choroby genetycznej, niekontrolowana suplementacja może prowadzić do marskości wątroby i rozwoju raka.
Hemochromatoza a ryzyko nowotworu
Hemochromatoza to uwarunkowana genetycznie choroba, w której organizm wchłania nadmierne ilości żelaza z przewodu pokarmowego. Pierwiastek ten odkłada się w tkankach, a największe konsekwencje dotyczą wątroby, która ma dużą zdolność do jego gromadzenia. Jest to jedna z najczęstszych chorób genetycznych u osób rasy białej, a jej objawy, takie jak osłabienie, są niespecyficzne, przez co często pozostaje długo nierozpoznana.
Nadmiar żelaza w wątrobie prowadzi do jej uszkodzenia, rozwoju marskości, a w konsekwencji do powstania nowotworu. Inne powikłania to uszkodzenie trzustki prowadzące do cukrzycy oraz niewydolność serca. Z tego powodu hemochromatoza jest jednym z najważniejszych przeciwwskazań do samodzielnej suplementacji żelaza, która w tym przypadku jest niebezpieczna.
Działania niepożądane u wszystkich pacjentów
Nawet u osób bez obciążeń genetycznych doustne preparaty żelaza mogą wywoływać szereg działań niepożądanych. Jak wynika z metaanalizy 43 badań klinicznych, najczęstsze dolegliwości dotyczą przewodu pokarmowego i obejmują zaparcia, biegunki, bóle brzucha, nudności oraz niestrawność. Ryzyko ich wystąpienia jest istotnie wyższe w porównaniu z placebo.
Tylko około 10-20% przyjętej doustnie dawki żelaza jest wchłaniane. Pozostała część może negatywnie wpływać na mikrobiotę jelitową, zmieniając jej skład w kierunku prozapalnym. Nadmiar żelaza w jelicie może również zwiększać podatność na infekcje bakteryjne oraz sprzyjać niekorzystnym zmianom metabolicznym.
Potencjalna toksyczność i konieczność kontroli
Po przyjęciu niektórych preparatów we krwi może przejściowo wzrastać poziom tzw. żelaza niezwiązanego z transferryną (NTBI). Jest to forma potencjalnie toksyczna, która może nasilać stres oksydacyjny i uszkadzać tkanki. Ponieważ żelazo jest niezbędne dla rozwoju drobnoustrojów, jego nadmiar może również zwiększać podatność organizmu na infekcje.
Lekarze podkreślają, że suplementacja żelaza nie powinna być traktowana jako nieszkodliwy dodatek. Musi być prowadzona pod kontrolą, po zdiagnozowaniu przyczyny niedoboru. Wybór preparatu, dawki i schematu leczenia powinien być zawsze indywidualnie dobierany przez specjalistę, aby terapia była skuteczna i bezpieczna.
Źródło: https://www.rynekzdrowia.pl/Badania-i-rozwoj/Demoluje-jelita-Lekarze-bija-na-alarm-Polacy-lykaja-jak-cukierki,281088,11.html
