Brazylijscy naukowcy zidentyfikowali kluczowy mechanizm odpowiedzialny za wczesne rozprzestrzenianie się raka trzustki. Odkryli, że białko o nazwie periostyna, produkowane przez komórki gwiaździste trzustki, pomaga komórkom nowotworowym wnikać w pobliskie nerwy, co znacząco zwiększa ryzyko przerzutów i jest powiązane z agresywnością choroby.
Co pokazały dane
Badanie wykazało, że guzy trzustki nie działają w izolacji, lecz aktywnie modyfikują otaczające je zdrowe tkanki, aby ułatwić inwazję. Kluczową rolę odgrywają tu komórki gwiaździste trzustki, które produkują duże ilości periostyny. Białko to jest znane ze swojej zdolności do przebudowy macierzy zewnątrzkomórkowej, czyli struktury, która organizuje i utrzymuje zdrowe tkanki.
Przebudowa macierzy jest niezbędna, aby komórki nowotworowe mogły przedostać się przez tkankę i dotrzeć do nerwów. Gdy komórki rakowe dotrą do nerwu, mogą go wykorzystać jako „drogę” do dalszego rozprzestrzeniania się w organizmie. Proces ten, znany jako inwazja okołonerwowa, jest uznawany za wskaźnik wysokiej agresywności nowotworu i występuje u ponad połowy pacjentów już na wczesnym etapie choroby.
Zmiany w otoczeniu guza prowadzą do tzw. reakcji desmoplastycznej, polegającej na gromadzeniu się gęstej, włóknistej tkanki. Ta stwardniała bariera utrudnia przenikanie leków chemioterapeutycznych i immunoterapeutycznych do guza. W rezultacie komórki nowotworowe mogą przetrwać i kontynuować ekspansję, co jest jedną z głównych przyczyn trudności w leczeniu raka trzustki.
Na czym oparto analizę
Wyniki pochodzą z badania przeprowadzonego przez naukowców z Centrum Badań nad Chorobami Zapalnymi (CRID) w Brazylii. Zespół przeanalizował 24 próbki raka trzustki, wykorzystując zaawansowane techniki analizy genetycznej. Metody te pozwoliły na zbadanie aktywności tysięcy genów w pojedynczych komórkach przy jednoczesnym mapowaniu ich dokładnej lokalizacji w tkance nowotworowej.
Znaczenie wyników
Według badaczy periostyna stanowi obiecujący cel dla przyszłych terapii raka trzustki. Zablokowanie jej aktywności lub wyeliminowanie produkujących ją komórek gwiaździstych mogłoby ograniczyć inwazję nerwów i spowolnić rozprzestrzenianie się nowotworu. Odkrycie to otwiera drogę do rozwoju bardziej precyzyjnych i spersonalizowanych metod leczenia, które mogłyby zapobiegać nabywaniu przez guz zdolności do inwazji na tak wczesnym etapie.
Źródło: https://www.sciencedaily.com/releases/2026/01/260129080432.htm
