Kluczową rolę w profilaktyce raka jelita grubego odgrywa kolonoskopia, która pozwala wykryć chorobę na wczesnym, bezobjawowym etapie, a nawet jej zapobiec. Eksperci podkreślają, że chociaż rośnie liczba diagnozowanych przypadków, wynika to głównie z większej wykrywalności dzięki badaniom przesiewowym, na które zgłasza się coraz więcej osób.
Co mówią eksperci
Jak podkreślają specjaliści, wczesne objawy raka jelita grubego praktycznie nie istnieją, a symptomy pojawiają się zazwyczaj, gdy nowotwór jest już w zaawansowanym stadium. Dlatego zaleca się wykonywanie badań przesiewowych, takich jak kolonoskopia, po 50. roku życia, nawet przy dobrym samopoczuciu. To właśnie wiek jest jednym z głównych czynników ryzyka.
Szacuje się, że około 40% osób po 50. roku życia może mieć gruczolaki, czyli łagodne polipy, które są uznawane za stan przedrakowy. Wykrycie i usunięcie takich zmian podczas kolonoskopii jest kluczowym elementem profilaktyki, ponieważ zapobiega ich przekształceniu w nowotwór. Ryzyko zachorowania na raka jelita grubego w ciągu życia dotyczy statystycznie jednej na 20 osób.
Program badań przesiewowych w Polsce
W Polsce działa program badań przesiewowych finansowany przez NFZ, który umożliwia wykonanie bezpłatnej kolonoskopii bez skierowania. Program jest skierowany do osób w wieku od 50 do 65 lat, które nie miały wykonywanej kolonoskopii w ciągu ostatnich 10 lat.
Z programu mogą skorzystać również osoby młodsze, należące do grupy ryzyka. Kwalifikują się do niego osoby w wieku od 40 do 49 lat, jeśli u ich najbliższych krewnych (rodziców, rodzeństwa lub dzieci) rozpoznano nowotwór jelita grubego. W takich przypadkach zaleca się rozpoczęcie badań przesiewowych nawet o 10 lat wcześniej niż wiek, w którym chorobę zdiagnozowano u najmłodszego członka rodziny.
Znaczenie wyników
Regularne poddawanie się kolonoskopii zgodnie z zaleceniami daje szansę nie tylko na wczesne wykrycie raka, ale również na jego całkowite wyleczenie. Badanie to ma podwójny charakter – diagnostyczny i leczniczy, ponieważ pozwala na jednoczesne usunięcie polipów, co znacząco obniża ryzyko rozwoju choroby nowotworowej w przyszłości.
Źródło: https://www.medonet.pl/choroby-od-a-do-z/choroby-nowotworowe,rak-jelita-grubego-byl-w-naszej-rodzinie--chcielismy-zrobic-kolonoskopie--trudno-sie-dostac-na-badania,artykul,77229162.html
