Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem klasyfikuje przetworzone mięso i alkohol jako czynniki rakotwórcze dla ludzi. Czerwone mięso nieprzetworzone znalazło się w grupie produktów „prawdopodobnie rakotwórczych”.
Chemiczne źródło zagrożenia
Za właściwości rakotwórcze żywności odpowiadają konkretne związki chemiczne, które powstają podczas jej przetwarzania lub obróbki termicznej. Należą do nich m.in. związki N-nitrozowe, heterocykliczne aminy aromatyczne (HCA) oraz wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA). Substancje te tworzą się naturalnie w trakcie procesów takich jak wędzenie, grillowanie, peklowanie czy smażenie.
To właśnie wysoka zawartość tych związków sprawia, że przetworzone mięso jest uznawane za szkodliwe. Mechanizm ich działania jest złożony, jednak udowodniono, że ich regularne spożywanie i kumulacja w organizmie mogą stymulować rozwój komórek nowotworowych. Zagrożenie wynika więc z całego koktajlu chemicznego powstającego w procesach przetwórczych, a nie z pojedynczych konserwantów.
Klasyfikacja mięsa według ryzyka
Do grupy 1, czyli produktów o udowodnionym działaniu rakotwórczym, zalicza się mięso przetworzone. Są to produkty poddane soleniu, peklowaniu, fermentacji czy wędzeniu, takie jak parówki, kiełbasy, wędliny, konserwy mięsne czy gotowe burgery. Co istotne, do tej kategorii zalicza się również przetworzone mięso białe, mimo że większość tych wyrobów bazuje na wieprzowinie i wołowinie.
Z kolei nieprzetworzone mięso czerwone, czyli wołowina, wieprzowina, cielęcina, jagnięcina czy konina, zostało sklasyfikowane w grupie 2a jako „prawdopodobnie rakotwórcze dla ludzi”. Ilość szkodliwych substancji, takich jak WWA czy HCA, jest w nim mniejsza niż w wyrobach przetworzonych, co czyni je mniejszym, choć wciąż istotnym, czynnikiem ryzyka.
Alkohol i inne zagrożenia w diecie
Kolejnym produktem z grupy 1 czynników rakotwórczych jest alkohol. Niezależnie od rodzaju trunku, zawarty w nim etanol jest toksyną, a jego nadmierne spożywanie może prowadzić do rozwoju raka jamy ustnej, gardła, przełyku, żołądka, wątroby oraz trzustki. Obok przetworzonego mięsa, jest to jeden z głównych dietetycznych czynników ryzyka nowotworowego.
Ryzyko zwiększa również dieta wysokokaloryczna, bogata w tłuszcze nasycone, która sprzyja otyłości – sama w sobie będącej czynnikiem ryzyka wielu nowotworów. Aby zmniejszyć zagrożenie, zaleca się ograniczenie przetworzonego mięsa i alkoholu na rzecz warzyw, owoców, roślin strączkowych oraz nieprzetworzonego mięsa białego. Kluczowe jest także unikanie dymu tytoniowego i nadmiernej ekspozycji na promieniowanie UV.
Źródło: https://pacjenci.pl/rakotworcze-jedzenie-na-te-produkty-uwazaj-co-warto-wyeliminowac-z-diety-dla-zdrowia-mj-winn-131225
