Naukowcy z Mass General Brigham i Dana-Farber Cancer Institute donoszą, że terapia z użyciem wirusa onkolitycznego może skutecznie przyciągać komórki odpornościowe do wnętrza glejaka — jednego z najgroźniejszych guzów mózgu. Pojedyncza dawka zmodyfikowanego wirusa opryszczki nie tylko niszczy komórki nowotworowe, ale także aktywuje limfocyty T, co w badaniu klinicznym przełożyło się na dłuższą przeżywalność pacjentów. Odkrycie to otwiera nowe możliwości w immunoterapii nowotworów ośrodkowego układu nerwowego.
Co pokazały dane
Zastosowana w badaniu terapia wykorzystuje genetycznie zmodyfikowanego wirusa opryszczki pospolitej (HSV), który został zaprojektowany tak, aby replikować wyłącznie w komórkach glejaka wielopostaciowego, oszczędzając zdrowe tkanki. Wnikając do komórki nowotworowej, wirus niszczy ją od środka, a następnie jego kopie infekują sąsiednie komórki rakowe. Proces ten prowadzi do bezpośredniego zabijania komórek guza oraz stymulacji układu odpornościowego do walki z nowotworem.
Analiza próbek guza pobranych od uczestników badania wykazała, że leczenie prowadziło do trwałego wzrostu liczby limfocytów T w guzie. Zaobserwowano, że pacjenci, u których limfocyty T cytotoksyczne znajdowały się bliżej umierających komórek nowotworowych, żyli dłużej po zakończeniu terapii. Co więcej, terapia wzmocniła istniejące już w mózgu komórki odpornościowe, co sugeruje, że leczenie wspiera naturalne mechanizmy obronne organizmu.
Na czym oparto analizę
Wnioski oparto na wynikach badania klinicznego fazy 1, w którym wzięło udział 41 pacjentów z nawrotowym glejakiem wielopostaciowym. Leczenie wirusem onkolitycznym było związane z dłuższym czasem przeżycia w porównaniu z danymi historycznymi dla tej grupy chorych. Największe korzyści odnotowano u pacjentów, którzy już wcześniej posiadali przeciwciała przeciwko wirusowi opryszczki, co wskazuje na rolę istniejącej pamięci immunologicznej.
Znaczenie wyników
Glejak wielopostaciowy jest uważany za nowotwór „zimny”, co oznacza słabą infiltrację przez komórki odpornościowe zdolne do walki z rakiem, dlatego dotychczasowe immunoterapie były w jego przypadku nieskuteczne. Wyniki badania pokazują, że możliwe jest przekształcenie mikrośrodowiska guza i wprowadzenie do niego kluczowych komórek odpornościowych. Odkrycie to może mieć istotne znaczenie dla nowotworu, w przypadku którego standardy leczenia nie zmieniły się od 20 lat.
Źródło: https://www.sciencedaily.com/releases/2026/03/260319044708.htm
Źródła badań
Źródło: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41867233/
Źródło: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41696691/
Źródło: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41655647/
Źródło: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41646750/
Źródło: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41580709/
