Naukowcy z Princeton University odkryli, w jaki sposób cząsteczka pochodząca z witaminy A, znana jako kwas retinowy, osłabia zdolność układu odpornościowego do walki z nowotworami. Ustalono, że związek ten nie tylko hamuje naturalne odpowiedzi przeciwnowotworowe, ale w określonych warunkach może również zmniejszać skuteczność obiecujących szczepionek onkologicznych.
Co pokazały dane
Badania wykazały, że kluczowe komórki odpornościowe, nazywane komórkami dendrytycznymi (DC), produkują kwas retinowy. Związek ten przeprogramowuje komórki DC w taki sposób, że zaczynają one promować tolerancję wobec guzów nowotworowych. Taki mechanizm znacząco obniża skuteczność szczepionek opartych na komórkach dendrytycznych, które mają za zadanie „uczyć” układ odpornościowy rozpoznawania i atakowania raka.
Co więcej, kwas retinowy uwalniany przez komórki DC sprzyja tworzeniu się makrofagów, które są mniej skuteczne w zwalczaniu nowotworu, co dodatkowo osłabia ogólny efekt terapii. W odpowiedzi na to odkrycie opracowano eksperymentalny lek, KyA33, który blokuje produkcję kwasu retinowego w komórkach odpornościowych i nowotworowych. W badaniach na zwierzętach związek ten przywrócił skuteczność szczepionek DC i spowolnił progresję raka.
Odkrycia te rzucają nowe światło na tzw. paradoks witaminy A w kontekście nowotworów. Ustalono, że komórki rakowe często nadprodukują kwas retinowy, ale jednocześnie tracą na niego wrażliwość, unikając jego potencjalnych właściwości hamujących wzrost. Zamiast tego, kwas retinowy działa głównie na mikrośrodowisko guza, tłumiąc lokalne odpowiedzi immunologiczne, w tym aktywność limfocytów T.
Na czym oparto analizę
Odkryć dokonano na podstawie dwóch badań naukowych przeprowadzonych przez badaczy z Ludwig Institute for Cancer Research na Princeton University. Kluczowe eksperymenty, w tym testy nowego leku KyA33, przeprowadzono na modelach zwierzęcych, m.in. na mysich modelach czerniaka. Wnioski oparto również na analizach mechanizmów komórkowych oraz modelowaniu obliczeniowym w celu zaprojektowania leków.
Znaczenie wyników
Opracowanie bezpiecznych i selektywnych inhibitorów sygnalizacji kwasu retinowego stanowi przełom w farmakologii, ponieważ była to jedyna klasyczna ścieżka sygnałowa receptora jądrowego, której dotąd nie udało się skutecznie zablokować za pomocą leków. Otwiera to drogę do opracowania nowatorskich metod immunoterapii nowotworów, a także potencjalnie leczenia innych chorób, w których kwas retinowy odgrywa rolę, takich jak cukrzyca czy choroby układu krążenia.
Źródło: https://www.sciencedaily.com/releases/2026/01/260115022808.htm
Źródła badań
Źródło: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41397178/
Źródło: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41182202/
Źródło: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41173121/
Źródło: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41074991/
Źródło: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41071370/
