Tylko kilkanaście procent uprawnionych Polaków korzysta z kluczowych badań profilaktycznych, takich jak cytologia czy kolonoskopia, a jako jedną z głównych barier wskazuje brak czasu. Nowa inicjatywa firm zrzeszonych w Polsko-Szwajcarskiej Izbie Gospodarczej proponuje wprowadzenie dodatkowego, płatnego urlopu na badania, aby zmienić te niepokojące statystyki.
Co mówią statystyki
Dane dotyczące korzystania z programów profilaktycznych w Polsce są alarmujące i od lat nie ulegają znaczącej poprawie. Z refundowanej mammografii korzysta zaledwie 32,2% uprawnionych kobiet, z cytologii – 12,7%, a z przesiewowej kolonoskopii tylko 15,6% Polaków.
Główne przyczyny unikania badań, według raportu Fundacji Alivia, to brak czasu (16%) oraz przekonanie o braku takiej potrzeby (16%). Co istotne, aż 17% osób nie potrafi wskazać konkretnego powodu, a inne wymieniają strach przed diagnozą, brak skierowania od lekarza czy poczucie bycia zbyt młodym na takie badania.
Niski poziom profilaktyki generuje ogromne koszty nie tylko dla systemu ochrony zdrowia, ale i dla gospodarki. Jak podaje ZUS, w 2024 roku odnotowano aż 290 milionów dni absencji chorobowej, co przekłada się na straty dla pracodawców i obciążenie dla współpracowników chorej osoby.
Urlop na profilaktykę jako rozwiązanie
W odpowiedzi na barierę braku czasu, firmy takie jak Novartis, Roche i Sandoz zainicjowały program „Urlop na profilaktykę – 8h na badania”. Pracownicy firm biorących udział w akcji otrzymują dodatkowe, w pełni płatne 8 godzin w ciągu roku, które mogą przeznaczyć na wykonanie badań, konsultacje lekarskie czy wizytę u psychoterapeuty.
Inicjatywa ma na celu realne usunięcie jednej z najczęściej wskazywanych przeszkód w dbaniu o zdrowie. Pracownicy często wykorzystują urlop wypoczynkowy na regenerację, a wykonanie badań w godzinach popołudniowych jest utrudnione, dlatego dedykowany czas na profilaktykę ma ułatwić regularne kontrole stanu zdrowia.
Kluczowe są też inne zmiany systemowe
Eksperci podkreślają, że oprócz ułatwień ze strony pracodawców, kluczowa jest cyfryzacja i edukacja zdrowotna. Przykładem jest program „Moje Zdrowie”, który w ciągu 10 miesięcy przyciągnął ponad 3 miliony osób, co pokazuje, że Polacy chętnie korzystają z profilaktyki, gdy jest ona łatwo dostępna poprzez narzędzia takie jak Internetowe Konto Pacjenta.
Kolejnym postulatem jest włączenie medycyny pracy w ogólnopolski system profilaktyki. Lekarze medycyny pracy, przez których gabinety co roku przechodzą miliony Polaków, mogliby nie tylko orzekać o zdolności do pracy, ale także kierować pacjentów na odpowiednie dla ich wieku i płci badania przesiewowe, integrując dane w systemie e-zdrowia (P1).
Źródło: https://pacjenci.pl/urlop-na-profilaktyke-pracodawcy-chca-wspomoc-zdrowie-polakow-eb-eb-290426
