Naukowcy z Oregon Health & Science University (OHSU) opracowali przełomowy test krwi PAC-MANN, który jest w stanie wykryć raka trzustki na bardzo wczesnym, bezobjawowym etapie z niemal 98-procentową skutecznością. Ta nowa metoda diagnostyczna daje nadzieję na rewolucję w leczeniu jednego z najtrudniejszych do wykrycia nowotworów, znacząco zwiększając szanse pacjentów na przeżycie.
Test PAC-MANN umożliwia diagnozę przed wystąpieniem objawów
Nowatorski test krwi, nazwany PAC-MANN, jest dziełem badaczy z Knight Cancer Institute’s Cancer Early Detection Advanced Research Center (CEDAR) na OHSU. Jego kluczową zaletą jest wysoka czułość, pozwalająca na identyfikację choroby na długo przed pojawieniem się pierwszych symptomów klinicznych. Według wstępnych wyników, test charakteryzuje się imponującą dokładnością na poziomie 97-98%. Oznacza to, że może on zrewolucjonizować obecne podejście do badań przesiewowych, zwłaszcza w grupach wysokiego ryzyka, dla których do tej pory brakowało skutecznych narzędzi diagnostycznych.
Rak trzustki – cichy zabójca z 11-procentowym wskaźnikiem przeżycia
Rak trzustki, a w szczególności jego najczęstsza i najbardziej agresywna postać – gruczolakorak przewodowy trzustki (PDAC) – stanowi jedno z największych wyzwań współczesnej onkologii. Problem leży w jego bezobjawowym przebiegu we wczesnych stadiach, co sprawia, że w momencie diagnozy choroba jest już zazwyczaj zaawansowana. Statystyki są nieubłagane: obecnie zaledwie około 11% pacjentów przeżywa pięć lat od postawienia diagnozy. Stosowane dotychczas markery, takie jak antygen CA 19-9, mają niską czułość, zwłaszcza w początkowej fazie nowotworu. Dlatego naukowcy na całym świecie intensywnie pracują nad nowymi metodami, badając m.in. profilowanie lipidomiczne osocza czy udoskonalone techniki pomiaru istniejących biomarkerów, aby poprawić wczesne wykrywanie.
Wcześniejsze leczenie dzięki nowemu testowi krwi kluczem do sukcesu
Wprowadzenie tak skutecznego narzędzia jak test PAC-MANN może radykalnie odmienić losy pacjentów. Wczesne wykrycie raka trzustki otwiera drogę do natychmiastowego wdrożenia leczenia, w tym interwencji chirurgicznej, która jest najskuteczniejszą metodą walki z tym nowotworem, ale możliwą do przeprowadzenia tylko w ograniczonym stadium choroby. Główne korzyści płynące z zastosowania testu to:
- Wykrycie choroby na etapie, gdy nie daje ona jeszcze żadnych objawów.
- Możliwość zakwalifikowania pacjenta do operacji resekcyjnej, która daje największe szanse na wyleczenie.
- Znaczące zwiększenie wskaźników przeżywalności i poprawa ogólnych rokowań.
- Umożliwienie monitorowania grup podwyższonego ryzyka (np. z obciążeniem genetycznym) w sposób nieinwazyjny i precyzyjny.
Chociaż test PAC-MANN jest obecnie w fazie badań i rozwoju, jego potencjał budzi ogromne nadzieje w środowisku medycznym i wśród pacjentów. Jeśli dalsze badania kliniczne potwierdzą jego skuteczność i dokładność, może on stać się standardowym badaniem przesiewowym, ratującym życie tysięcy osób rocznie.
Źródła
- Test krwi wykryje wczesnego raka trzustki. Imponująca skuteczność – Medonet
- Chen Q, et al. Pencil-drawn paper-based portable photoelectrochemical immunoassay of carbohydrate antigen 19-9 based on TiO(2) hollow cube homogeneous junctions. Anal Chim Acta, 2026.
- Peterka O, et al. Pilot study of screening method for pancreatic cancer using lipidomic profiling of plasma or serum. Commun Med (Lond), 2026.
