Najnowsza kompleksowa ocena ryzyka przeprowadzona przez australijskich naukowców wskazuje, że używanie e-papierosów na bazie nikotyny prawdopodobnie zwiększa ryzyko zachorowania na raka płuc oraz nowotwory jamy ustnej. Eksperci alarmują, że zagrożenie związane z wapowaniem może być większe, niż dotychczas sądzono.
Rakotwórcze związki w aerozolu uszkadzają DNA
Analiza wykazała, że aerozole emitowane przez e-papierosy zawierają liczne rakotwórcze związki chemiczne i metale. Substancje te, wdychane przez użytkowników, wywołują w organizmie procesy, które mogą prowadzić do rozwoju nowotworów. Kluczowym mechanizmem jest ich zdolność do uszkadzania materiału genetycznego komórek.
Badania laboratoryjne potwierdziły, że składniki aerozolu z e-papierosów prowadzą do uszkodzeń DNA oraz wywołują przewlekłe stany zapalne. Oba te czynniki są uznawane za fundamentalne etapy w procesie karcynogenezy, czyli powstawania raka. Długotrwała ekspozycja na te substancje stwarza zatem poważne zagrożenie dla zdrowia.
Australijska analiza opublikowana w „Carcinogenesis”
Główne wnioski pochodzą z przeglądu naukowego przeprowadzonego przez zespół badaczy z kilku australijskich uniwersytetów i szpitali. Pracami kierował profesor Bernard Stewart z University of New South Wales w Sydney. Wyniki tej jakościowej oceny ryzyka zostały opublikowane w prestiżowym czasopiśmie naukowym „Carcinogenesis”.
Autorzy analizy podkreślają, że choć długoterminowe skutki wapowania wciąż są badane, istniejące dowody są wystarczająco mocne, aby ostrzegać przed potencjalnym ryzykiem onkologicznym. Wskazują również na częste zjawisko jednoczesnego używania e-papierosów i tradycyjnych wyrobów tytoniowych, co dodatkowo potęguje zagrożenie.
Badania na modelach zwierzęcych potwierdzają ryzyko
Odrębne badanie, opublikowane w „Archives of Toxicology”, dostarczyło dalszych dowodów na szkodliwość e-papierosów. W eksperymentach na modelu mysim naukowcy zaobserwowali, że ekspozycja na opary z e-papierosów zwiększała ryzyko powstawania gruczolaków (adenoma) w jelicie grubym.
Chociaż badanie to dotyczyło nowotworów układu pokarmowego, jego wyniki są istotne, ponieważ pokazują, że składniki aerozolu z e-papierosów mogą inicjować lub promować rozwój nowotworów w organizmie. Potwierdza to biologiczną wiarygodność teorii o rakotwórczym potencjale tych produktów, wykraczającym poza układ oddechowy.
Źródła
Stewart BW, Marshall H, Bonevski B, et al. "The carcinogenicity of e-cigarettes: a qualitative risk assessment." Carcinogenesis, 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41910510/
Sayed IM, Chakraborty A, Inouye K, et al. "E-cigarettes increase the risk of adenoma formation in murine colorectal cancer model." Arch Toxicol, 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39786590/
