Niski poziom testosteronu u mężczyzn może być sygnałem ostrzegawczym wskazującym na podwyższone ryzyko zachorowania na nowotwór oraz zgonu z jego powodu. Do takich wniosków doszli autorzy międzynarodowej metaanalizy opublikowanej w czasopiśmie „The Lancet Healthy Longevity”, która objęła dane ponad 26 tysięcy mężczyzn.
Metaanaliza oparta na 11 długoterminowych badaniach
Naukowcy przeanalizowali indywidualne dane uczestników pochodzące z 11 różnych, długoterminowych projektów badawczych. Każde z włączonych badań trwało co najmniej pięć lat, co pozwoliło na rzetelną ocenę długofalowych skutków zdrowotnych. Łącznie w analizie uwzględniono wyniki ponad 26 tysięcy mężczyzn, co czyni ją jednym z największych tego typu przedsięwzięć.
Celem analizy było ustalenie, czy wyjściowy poziom hormonów płciowych, takich jak testosteron i globulina wiążąca hormony płciowe (SHBG), ma związek z przyszłym ryzykiem onkologicznym. Wcześniejsze obserwacje wskazywały, że niski poziom testosteronu często towarzyszy ogólnemu pogorszeniu stanu zdrowia, jednak jego bezpośredni wpływ na ryzyko rozwoju nowotworów pozostawał niejasny.
Niższy poziom testosteronu powiązany z ryzykiem nowotworów i zgonu
Główne ustalenie badania jest jednoznaczne: mężczyźni z niższym stężeniem testosteronu na początku badania byli bardziej narażeni na diagnozę nowotworu w okresie obserwacji. Analiza wykazała również związek między niskim poziomem hormonu a wyższym ryzykiem zgonu z powodu choroby nowotworowej.
Wyniki te sugerują, że poziom testosteronu może być istotnym biomarkerem ogólnego stanu zdrowia i potencjalnym wskaźnikiem ryzyka onkologicznego. Naukowcy podkreślają jednak, że mechanizmy leżące u podstaw tej korelacji wymagają dalszych, szczegółowych badań, aby w pełni zrozumieć biologiczną rolę testosteronu w procesach nowotworzenia.
Zmiana paradygmatu w ocenie ryzyka raka prostaty
Odkrycia opublikowane w „The Lancet Healthy Longevity” stanowią część szerszej zmiany w postrzeganiu roli testosteronu w onkologii, zwłaszcza w kontekście raka prostaty. Przez wiele lat zakładano, że to wysoki poziom testosteronu zwiększa ryzyko tego nowotworu, a niski działa ochronnie.
Jednak nowsze badania, w tym powiązane analizy, wskazują na odwrotną zależność. Sugerują one, że to właśnie niski poziom testosteronu w surowicy może być powiązany z bardziej agresywnymi, wysoko zróżnicowanymi postaciami raka prostaty. Aktualne wyniki wpisują się w ten trend, podważając dawne przekonania i otwierając nowe kierunki badań nad związkiem między gospodarką hormonalną a nowotworami u mężczyzn.
Źródła
Marriott RJ, Murray K, Antonio L, et al. "Associations of testosterone, sex hormone-binding globulin, and related hormones with risks of cancer death, incident cancer, and incident prostate cancer in men: individual participant data meta-analyses." Lancet Healthy Longev, 2026. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42320510/
Anyimba SK, Amu OC, Nnabugwu II, et al. "Correlation between Serum Testosterone and Tumor Grade in a Black African Population of Men with Prostate Cancer." Ann Afr Med, 2026. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42262478/
