Rząd przyjął projekt nowelizacji znanej jako „lex szarlatan”, która ma na celu wzmocnienie ochrony pacjentów przed niebezpiecznymi praktykami pseudomedycznymi i dezinformacją zdrowotną. Kluczowym elementem zmian jest przyznanie Rzecznikowi Praw Pacjenta nowych uprawnień, w tym możliwości wydawania publicznych ostrzeżeń. Projekt trafi pod obrady Sejmu na posiedzeniu zaplanowanym między 1 a 3 lipca 2026 roku.
Nowe uprawnienia Rzecznika Praw Pacjenta
Głównym założeniem nowelizacji ustawy o Rzeczniku Praw Pacjenta jest wyposażenie go w skuteczniejsze narzędzia do walki z nieuczciwymi i potencjalnie szkodliwymi praktykami. Najważniejszą zmianą jest wprowadzenie możliwości wydawania ostrzeżeń publicznych. Rzecznik będzie mógł skorzystać z tego uprawnienia w sytuacji, gdy uzna, że działania danego podmiotu lub osoby mogą stwarzać realne zagrożenie dla życia lub zdrowia pacjentów.
Celem ostrzeżeń jest szybkie informowanie opinii publicznej o niebezpiecznych praktykach, co ma zapobiegać dalszemu wprowadzaniu pacjentów w błąd. Dotyczy to w szczególności promowania niesprawdzonych terapii, które mogą odwodzić chorych od leczenia opartego na dowodach naukowych. Ostrzeżenie publiczne ma być środkiem prewencyjnym, chroniącym pacjentów, zwłaszcza onkologicznych, przed podejmowaniem ryzykownych decyzji terapeutycznych.
Szerszy zakres ochrony przed dezinformacją
Projekt „lex szarlatan” powstał jako odpowiedź na rosnącą skalę dezinformacji medycznej. Nowe przepisy mają na celu nie tylko walkę z jawnymi oszustwami, ale również z subtelnymi formami manipulacji, które podważają zaufanie do medycyny konwencjonalnej. Nowelizacja wzmacnia pozycję Rzecznika Praw Pacjenta jako organu stojącego na straży bezpieczeństwa zdrowotnego obywateli.
Wprowadzone zmiany mają umożliwić szybsze i bardziej zdecydowane reagowanie na nielegalne praktyki. Projekt, który został przyjęty przez rząd w maju 2026 roku, jest postrzegany jako kluczowy krok w kierunku uporządkowania rynku usług okołomedycznych i ograniczenia działalności osób czerpiących zyski z ludzkiej nadziei i niewiedzy.
Kary finansowe i dalsze kroki legislacyjne
Oprócz instrumentów prewencyjnych, nowelizacja przewiduje również zaostrzenie sankcji finansowych. Choć szczegóły mogą ulec zmianie w toku prac parlamentarnych, pojawiają się informacje o możliwości nakładania kar sięgających nawet 1 miliona złotych na podmioty stosujące szkodliwe praktyki. Ma to stanowić skuteczny środek odstraszający.
Po przyjęciu projektu przez rząd, ustawa trafi teraz do Sejmu. Zgodnie z harmonogramem, pierwsze czytanie i dalsze prace nad projektem odbędą się podczas posiedzenia w dniach 1-3 lipca 2026 roku. Od tempa prac parlamentarnych zależy, kiedy nowe przepisy wejdą w życie i zaczną realnie chronić pacjentów w Polsce.
Źródła
Brak
