Nowe badanie pokazuje, że zwykłe komórki, działając w grupie, potrafią wyczuwać właściwości swojego otoczenia na odległość znacznie przekraczającą ich bezpośredni kontakt, podobnie jak postacie z baśni. Ta niezwykła zdolność, do tej pory kojarzona głównie z komórkami nowotworowymi, może wyjaśniać, w jaki sposób guzy rozprzestrzeniają się w organizmie.
Co pokazały dane
Naukowcy opisują zjawisko jako „głębokie mechanoczucie”, czyli proces pozwalający komórkom na wykrywanie cech podłoża, do którego są przyczepione. Pojedyncze, migrujące komórki o wysokiej polaryzacji, charakterystyczne dla nowotworów, mogą w ten sposób „wyczuwać” swoje otoczenie na odległość do 10 mikronów. Odbywa się to poprzez pociąganie i odkształcanie otaczających je włókien kolagenowych, co pozwala im „badać” sztywność kolejnych warstw, takich jak tkanka miękka, guz czy pobliska kość.
Najnowsze odkrycie dowodzi, że grupy komórek nabłonkowych, które tworzą powierzchnie wielu tkanek, mogą osiągnąć znacznie większy zasięg. Działając wspólnie, komórki te generują wystarczająco dużą siłę, aby badać otoczenie na odległość sięgającą nawet 100 mikronów. Modele komputerowe sugerują, że ten proces rozwija się w dwóch etapach, gdy komórki gromadzą się i zaczynają migrować, a zebrane informacje wpływają na kierunek ich ruchu.
Na czym oparto analizę
Wyniki pochodzą z badań przeprowadzonych przez inżynierów z Washington University w St. Louis, a ich pracę opublikowano w czasopiśmie „PNAS”. W analizie wykorzystano między innymi modele komputerowe do symulacji zachowania komórek i sił, jakie generują zbiorowo.
Znaczenie wyników
Zrozumienie tego mechanizmu jest kluczowe w kontekście onkologii, ponieważ komórki nowotworowe wydają się czerpać korzyści z tej zdolności. Umożliwia im ona wykrywanie drogi ucieczki z guza i poruszanie się po otaczających tkankach, co ułatwia tworzenie przerzutów. Naukowcy mają nadzieję, że zidentyfikowanie regulatorów kontrolujących ten zasięg „wyczuwania” może w przyszłości doprowadzić do opracowania nowych terapii onkologicznych, które ograniczą zdolność raka do rozprzestrzeniania się.
Źródło: https://www.sciencedaily.com/releases/2026/03/260315004351.htm
