Nowe badanie kliniczne NEOPRISM-CRC wykazało, że krótka, dziewięciotygodniowa immunoterapia przed operacją może całkowicie zmienić rokowania pacjentów z określonym typem raka jelita grubego. Po prawie trzech latach od zakończenia leczenia pembrolizumabem u żadnego z uczestników nie doszło do nawrotu choroby, co stanowi przełom w porównaniu do standardowego postępowania obejmującego chirurgię i wielomiesięczną chemioterapię.
Badanie NEOPRISM-CRC: 9 tygodni leczenia zamiast chemioterapii
W badaniu klinicznym NEOPRISM-CRC, prowadzonym przez naukowców z University College London (UCL) i UCLH, wzięli udział pacjenci z rakiem jelita grubego w II lub III stadium zaawansowania. Kluczowym kryterium kwalifikacji był specyficzny profil molekularny guza, charakteryzujący się upośledzeniem mechanizmów naprawy DNA (dMMR) i wysoką niestabilnością mikrosatelitarną (MSI-H). Zamiast standardowej chemioterapii pooperacyjnej, pacjenci otrzymali krótki, trwający zaledwie dziewięć tygodni, cykl immunoterapii lekiem o nazwie pembrolizumab przed planowanym zabiegiem chirurgicznym. Celem takiego podejścia, znanego jako leczenie neoadjuwantowe, było wzmocnienie odpowiedzi immunologicznej organizmu przeciwko komórkom nowotworowym jeszcze przed ich usunięciem.
Brak nawrotów choroby u wszystkich pacjentów po 33 miesiącach
Wyniki badania okazały się niezwykle obiecujące. Wstępna analiza po operacji wykazała, że u 59% pacjentów nie stwierdzono żadnych pozostałości komórek nowotworowych w usuniętym materiale (tzw. całkowita odpowiedź patologiczna). Najnowsze dane, opublikowane po średnim okresie obserwacji wynoszącym 33 miesiące, potwierdzają trwałość tego efektu. Co najważniejsze, u żadnego z pacjentów (0%) biorących udział w badaniu nie doszło do nawrotu raka. Dotyczy to zarówno osób z całkowitą odpowiedzią patologiczną, jak i tych, u których po immunoterapii i operacji pozostały śladowe ilości guza. Tak wysoka skuteczność rzuca nowe światło na strategię leczenia tego typu nowotworu.
Kluczowa rola badań molekularnych i nowe perspektywy
Sukces terapii jest ściśle związany z profilem genetycznym nowotworu. Nowotwory z cechą dMMR/MSI-H są szczególnie wrażliwe na działanie inhibitorów punktów kontrolnych, takich jak pembrolizumab. Dlatego kluczowe znaczenie ma precyzyjna diagnostyka molekularna, która pozwala zidentyfikować pacjentów mogących odnieść największe korzyści z immunoterapii. Zastosowanie leczenia przedoperacyjnego przynosi szereg korzyści, które mogą zrewolucjonizować opiekę nad chorymi. Należą do nich:
- Zmniejszenie masy guza przed operacją, co ułatwia jego całkowite usunięcie.
- Aktywacja ogólnoustrojowej odpowiedzi immunologicznej, która może niszczyć mikroprzerzuty.
- Możliwość uniknięcia obciążającej i toksycznej chemioterapii pooperacyjnej.
- W niektórych przypadkach, jak sugerują inne badania (PMID: 42069618), uzyskanie całkowitej odpowiedzi klinicznej może w przyszłości otworzyć dyskusję na temat możliwości odstąpienia od zabiegu chirurgicznego.
Wyniki te potwierdzają, że leczenie raka jelita grubego staje się coraz bardziej spersonalizowane i wymaga ścisłej współpracy wielodyscyplinarnego zespołu specjalistów. Przedoperacyjna immunoterapia ma potencjał, by stać się nowym standardem leczenia dla pacjentów z rakiem jelita grubego z niestabilnością mikrosatelitarną, oferując im szansę na wyleczenie bez długotrwałych i wyniszczających skutków ubocznych chemioterapii.
Źródła
- Colon cancer breakthrough keeps patients cancer-free for nearly 3 years – ScienceDaily
- Luo ZK, et al. [Neoadjuvant immunotherapy for resectable locally advanced colorectal cancer]. Zhonghua Zhong Liu Za Zhi, 2026.
- Zuo H, et al. Is surgery necessary for mismatch repair-deficient/microsatellite instability-high colorectal cancer patients with a clinical complete response after neoadjuvant immunotherapy? A retrospective cohort study with literature context. World J Surg Oncol, 2026.
