Mimo rosnącej liczby nowoczesnych leków onkologicznych na listach refundacyjnych, wielu polskich pacjentów nie może z nich skorzystać z powodu opóźnień w diagnostyce. Eksperci podkreślają, że wąskim gardłem systemu jest brak szybkiej i kompleksowej diagnostyki molekularnej, przez co o skuteczności leczenia decyduje dziś nie dostępność terapii, a czas postawienia diagnozy i jakość badań.
Dostęp do leków to nie wszystko: kluczowa rola diagnostyki molekularnej
Polska należy do krajów, które coraz szerzej wdrażają innowacyjne terapie onkologiczne, jednak nie przekłada się to na równe szanse dla wszystkich chorych. Jak wskazują specjaliści uczestniczący w debacie podczas Kompendium Oncology Exchange, samo umieszczenie leku na liście refundacyjnej nie wystarczy, jeśli system nie jest w stanie szybko i precyzyjnie zidentyfikować pacjentów, którzy mogą odnieść korzyść z danej terapii.
Główną barierą uniemożliwiającą wykorzystanie potencjału nowoczesnej medycyny jest właśnie brak kompleksowej diagnostyki molekularnej. Bez tych badań, które pozwalają na dobranie leczenia celowanego lub immunoterapii, pacjenci od samego początku tracą szansę na najskuteczniejsze leczenie, nawet jeśli jest ono teoretycznie dostępne i finansowane przez państwo.
Przesunięcie paradygmatu: liczy się czas i organizacja opieki
Obecnie o powodzeniu terapii onkologicznej decydują czynniki, które do niedawna pozostawały w cieniu dostępności samych leków. Według ekspertów kluczowe stają się przede wszystkim szybkość postawienia diagnozy, jakość wykonywanych badań oraz sprawna organizacja całej ścieżki pacjenta w systemie opieki zdrowotnej. Opóźnienia na którymkolwiek z tych etapów mogą znacząco pogorszyć rokowania i zniweczyć szanse na skuteczne leczenie.
Problem ten dotyka w szczególności pacjentów z niektórymi nowotworami, którzy pozostają „mniej widoczni dla systemu”. Przykładem mogą być chorzy na nowotwory głowy i szyi, gdzie szybkie wdrożenie odpowiedniego leczenia jest kluczowe dla wyników, a proces diagnostyczny bywa skomplikowany i długotrwały, co dodatkowo utrudnia dostęp do terapii.
Nowe narzędzia i inwestycje mają usprawnić system
W odpowiedzi na te wyzwania wprowadzane są zmiany systemowe. Jedną z nich jest uruchomienie od 1 lipca nowego, bezpłatnego badania w ramach NFZ, które ma być dostępne w całej Polsce i usprawnić proces diagnostyczny. Celem jest skrócenie czasu oczekiwania na kluczowe wyniki i tym samym szybsze kwalifikowanie pacjentów do innowacyjnego leczenia.
Poprawie sytuacji mają służyć także inwestycje w infrastrukturę medyczną. Przykładem jest dofinansowanie w wysokości 63,7 mln zł dla Katowickiego Centrum Onkologii, gdzie powstała nowa poradnia i nowoczesne zaplecze diagnostyczne. Takie projekty mają na celu zwiększenie przepustowości systemu i poprawę jakości świadczonych usług medycznych dla pacjentów onkologicznych.
https://pulsmedycyny.pl/medycyna/onkologia/diagnostyka-waskim-gardlem-onkologii-eksperci-pacjenci-traca-szanse-na-leczenie-od-samego-poczatku/
