Nawet 9 na 10 przypadków raka jelita grubego może mieć związek z dietą i stylem życia, a kluczowym czynnikiem ryzyka jest spożycie wysokoprzetworzonej żywności. Problem ten dotyczy zwłaszcza osób starszych, ponieważ aż 90 procent zachorowań diagnozuje się u pacjentów po 50. roku życia, co czyni ten nowotwór jednym z najpoważniejszych zagrożeń onkologicznych w Polsce.
Co pokazały dane
Jak podaje Narodowy Fundusz Zdrowia, rak jelita grubego jest drugim pod względem częstości występowania nowotworem złośliwym w Polsce, a każdego roku diagnozuje się go u 18,5 tysiąca osób. Jednocześnie jest to trzecia najczęstsza przyczyna zgonów onkologicznych w kraju, prowadząca do śmierci 12 tysięcy pacjentów rocznie. Jednym z największych wyzwań jest późna wykrywalność, ponieważ choroba często rozwija się bez jednoznacznych objawów we wczesnym stadium.
Analizy wskazują, że dieta ma ogromny wpływ na ryzyko zachorowania. Szczególnie niekorzystne jest regularne spożywanie produktów wysokoprzetworzonych, czerwonego mięsa oraz wędlin. Do pozostałych czynników ryzyka zalicza się również picie alkoholu, palenie papierosów oraz niską aktywność fizyczną. Pierwsze symptomy, takie jak niedokrwistość czy krwawienie z odbytu, bywają mylące i często bagatelizowane przez pacjentów.
Wraz z rozwojem choroby mogą pojawić się bardziej charakterystyczne objawy. Należą do nich bóle brzucha oraz zmiana kształtu stolca na tzw. ołówkowaty, co może sugerować obecność guza zwężającego światło jelita. Do objawów ogólnych zalicza się także niewyjaśnione chudnięcie i ogólne złe samopoczucie, jednak ich wystąpienie świadczy zazwyczaj o zaawansowanym stadium nowotworu.
Na czym oparto analizę
Przedstawione dane opierają się na statystykach Narodowego Funduszu Zdrowia oraz na ocenie klinicznej przedstawionej przez ekspertów medycznych. Podkreślają oni, że choć styl życia jest głównym modyfikowalnym czynnikiem ryzyka, kluczową rolę w walce z wysoką śmiertelnością odgrywa diagnostyka i regularne badania przesiewowe, takie jak kolonoskopia.
Znaczenie wyników
Podkreśla się, że rak jelita grubego wykryty we wczesnym stadium jest w pełni wyleczalny, dlatego kluczowe znaczenie ma profilaktyka. Podstawowym narzędziem diagnostycznym jest kolonoskopia, która pozwala nie tylko na wykrycie nowotworu, ale również na usunięcie polipów, zanim przekształcą się w zmiany złośliwe. Badanie to jest w Polsce finansowane przez NFZ dla osób po 50. roku życia.
Źródło: https://www.rynekzdrowia.pl/Badania-i-rozwoj/12-tys-Polakow-rocznie-umiera-90-proc-zachorowan-mozna-uniknac,282713,11.html
