Wyczułaś guzek w piersi? A może zauważyłaś jakieś dodatkowe objawy, które Cię zaniepokoiły? Jednym z badań, które zwykle zleca lekarz w takiej sytuacji, jest biopsja gruboigłowa piersi. Nie należy bać się tego badania! Istnieją bowiem precyzyjne i nowoczesne metody pobierania wycinków tkanki. Jedną z nich jest biopsja mammotomiczna. Jak wygląda tego rodzaju biopsja piersi? Czy boli? Jak przygotować się do badania? Kiedy wykonuje się biopsję mammotomiczną? Poznaj najważniejsze informacje na ten temat!
Co to jest biopsja? Czym różni się biopsja gruboigłowa piersi od biopsji mammotomicznej?
Jednym z najważniejszych narzędzi diagnostyki w przypadku pacjentów z podejrzeniem zmian nowotworowych jest biopsja. To rodzaj specjalistycznego zabiegu, który polega na pobraniu materiału biologicznego z tkanek podejrzanych o obecność w nich zmian chorobowych. Wyróżniamy kilka rodzajów biopsji: jednym z nich jest biopsja gruboigłowa, która polega na pobraniu tkanki za pomocą specjalnej grubej igły biopsyjnej. Pobrany materiał jest następnie poddawany badaniu histopatologicznemu, które potwierdza lub obala diagnozę dotyczącą raka.
W przebiegu biopsji gruboigłowej pobierany jest cały fragment tkanki w formie cylindrycznego wycinka. To różni ten zabieg od biopsji cienkoigłowej, podczas której pobierany jest tylko materiał komórkowy z podejrzanej zmiany.
Szczególnym przykładem biopsji gruboigłowej jest biopsja mammotomiczna, która jest zabiegiem wspomaganym próżnią. To obecnie jedna z najnowocześniejszych metod, którą wykorzystuje się do diagnozowania zmian w piersiach. Mammotomia jest mało inwazyjna i bardzo precyzyjna — umożliwia nie tylko diagnostykę, ale i usunięcie niewielkich zmian zlokalizowanych w piersiach. Zabieg przeprowadza się za pomocą urządzenia zwanego mammotomem. Jest on wyposażony w igłę biopsyjną i system próżniowy. Przeprowadza się go pod kontrolą narzędzi obrazujących: USG, mammografii lub MRI. W trakcie jednego wkłucia może pobrać nawet kilka próbek materiału tkankowego. Jeśli w piersi znajduje się bardzo drobna zmiana, może zostać pobrana w całości – mammotomii nie stosuje się natomiast raczej do usuwania większych zmian.
Biopsja mammotomiczna gruboigłowa – jak wygląda u pacjentek z podejrzeniem zmian w piersiach?
Pytanie o przebieg zabiegu dość często pada w moim gabinecie. Nic dziwnego! Pacjentkom, które są kierowane na biopsję po raz pierwszy w życiu, często towarzyszy sporo obaw. Przed przystąpieniem do badania pacjentka proszona jest o rozebranie się od pasa w górę i położenie na specjalnym stole zabiegowym. Skóra w miejscu wkłucia jest odkażana, a sama pacjentka znieczulona miejscowo.
Lekarz nacina skórę (nacięcie wynosi około 3-5 mm) i pod kontrolą USG przystępuje do właściwej części badania. Polega ona na wprowadzeniu do piersi igły biopsyjnej i zassaniu do niej materiału tkankowego. Odbywa się to przy pomocy wytwarzanego przez urządzenie podciśnienia. Lekarz przeprowadzający zabieg ma możliwość manewrowania igłą biopsyjną, dzięki czemu może pobrać podczas jednej procedury kilka próbek tkanki. Zabieg kończy się nałożeniem na pierś sterylnego opatrunku i kompresu chłodzącego (zwykle bez zakładania szwów).
Ile trwa biopsja piersi? Zabieg zwykle trwa nie dłużej niż 20-30 minut.
Po zabiegu pacjentka może wrócić do domu – nie ma konieczności pozostawania w szpitalu. Zalecenia po biopsji gruboigłowej, której daję zwykle pacjentkom to:
- wstrzymanie się od prowadzenia samochodu przez 2-3 godziny od zabiegu,
- unikanie nadmiernej aktywności fizycznej i przebywania w saunie przez pierwsze 2-3 dni po biopsji,
- szczegółowe zalecenia dotyczące zmiany opatrunku.
Czy do biopsji trzeba się specjalnie przygotować?
Każdy zabieg poprzedzony jest wizytą w gabinecie lekarskim. W trakcie wywiadu należy poinformować lekarza o ewentualnych uczuleniach na środki znieczulające, przyjmowanych lekach (zwłaszcza przeciwkrzepliwych oraz przeciwpłytkowych) oraz ewentualnej ciąży. Sama biopsja i towarzyszące jej pobranie materiału tkankowego nie wymagają specjalnych przygotowań. W dniu zabiegu dobrze jednak mieć ze sobą wyniki poprzednich badań obrazowych piersi.
Wskazania i przeciwwskazania do biopsji mammotomicznej
Głównym wskazaniem do wykonania biopsji mammotomicznej jest wykryta w trakcie badań obrazowych zmiana, co do której charakteru lekarz nie ma pewności. Badanie pozwala zdiagnozować nawet bardzo drobne zmiany, które są niewyczuwalne podczas samobadania piersi. Mammotomię przeprowadza się również w przypadku zdiagnozowanych gruczolakowłókniaków, a także w sytuacji, gdy wyniki innych badań obrazowych przypisują zmianom kategorię BIRADS 3, 4 lub 5.
Z kolei przeciwwskazaniami do przeprowadzenia mammotomii są: infekcje skórne w obrębie piersi, ciężkie zaburzenia krzepliwości krwi. W tym miejscu muszę też wspomnieć o potencjalnych skutkach ubocznych związanych z pobraniem materiału do badania. Należą do nich:
- siniak/krwiak w miejscu wykonania wkłucia,
- ból w miejscu wkłucia,
- zakażenie miejscowe (dochodzi do niego niezwykle rzadko),
- przebicie jamy opłucnej (występuje wyjątkowo rzadko i wyłącznie jako powikłanie badania zmian głęboko położonych).
Co jeszcze warto wiedzieć o biopsji mammotomicznej?
Często spotykam się z pytaniami i wątpliwościami dotyczącymi tego badania. Jedno z nich dotyczy deformacji piersi po zabiegu. To mit! Biopsja nie deformuje piersi. Po zabiegu na skórze powstaje jedynie mała blizna o rozmiarze nieprzekraczającym 5 milimetrów.
Czy biopsja piersi boli? To kolejne z długiej listy pytań. Podczas zabiegu stosowane jest znieczulenie miejscowe, dzięki któremu dolegliwości bólowe są minimalne. Pacjentki mówią raczej o uczuciu rozpierania czy ciągnięcia. Delikatna tkliwość piersi może pojawić się w momencie, gdy środki znieczulające przestaną działać. Jest to jednak zjawisko zupełnie normalne i nie powinno budzić niepokoju.
Jak długo czeka się na wynik biopsji gruboigłowej? Wyniki biopsji piersi są zwykle do odebrania w ciągu 7-14 dni roboczych. W wyjątkowych sytuacjach (na przykład gdy wynik jest niejednoznaczny) czas ten może się wydłużyć.
Ile kosztuje biopsja piersi? Koszt takiego badania waha się od około 700 zł do nawet 5000 zł w zależności od placówki i rodzaju badania (biopsja mammotomiczna jest droższa niż tradycyjna biopsja gruboigłowa). Mam jednak dobrą wiadomość – badanie można wykonać bezpłatnie na NFZ (na podstawie skierowania od lekarza).
Źródła:
- https://consilio.pl/biopsja-mammotomiczna-co-to-jest-wskazania-przebieg-i-powiklania/
- https://wilmed.pl/choroby-piersi/biopsja-gruboiglowa-i-mammotomiczna-wspomagana-proznia/
- https://domlekarski.pl/zdrowie/dla-kogo-biopsja-mammotomiczna
- https://www.doz.pl/czytelnia/a12700-Czym_jest_biopsja_i_w_jakim_celu_sie_ja_wykonuje
