Kardiochirurg to lekarz, który operacyjnie leczy choroby serca, aorty i dużych naczyń krwionośnych. Jego pomoc bywa niezbędna w leczeniu onkologicznym. Dzieje się tak, gdy terapia przeciwnowotworowa – na przykład niektóre rodzaje chemioterapii lub radioterapia klatki piersiowej – zagraża układowi krążenia. Wtedy kardiochirurg, we współpracy z onkologiem i kardiologiem, ocenia stan serca pacjenta. Na tej podstawie kwalifikuje go do zabiegów, które mogą być potrzebne przed leczeniem raka, w jego trakcie lub po zakończeniu. Onkopedia to miejsce, gdzie łączymy rzetelną wiedzę o leczeniu nowotworów z praktycznymi poradami dla pacjentów i ich rodzin.
Kardiochirurg zajmuje się operacyjnym leczeniem chorób serca i głównych naczyń krwionośnych. Jego interwencja jest konieczna, gdy leczenie farmakologiczne i inne metody nieinwazyjne nie przynoszą już rezultatów.
Do kardiochirurga trafia się ze skierowaniem, najczęściej od kardiologa, który wcześniej przeprowadził dokładną diagnostykę. Konsultacja jest konieczna, gdy leczenie zachowawcze przestaje być skuteczne lub gdy stan pacjenta wymaga pilnej operacji.
Pierwsza wizyta u kardiochirurga to przede wszystkim rozmowa i kwalifikacja do ewentualnej operacji. Potrzebne jest na nią skierowanie. Aby wizyta przebiegła sprawnie, warto zabrać ze sobą całą dokumentację medyczną – wyniki badań (np. echo serca, EKG, koronarografię) oraz listę przyjmowanych leków i suplementów.
Podczas leczenia onkologicznego pacjentem opiekuje się cały zespół lekarzy, a każdy ma inne zadania. Kardiochirurg skupia się wyłącznie na operacjach serca i dużych naczyń, zwłaszcza gdy leczenie raka doprowadziło do powikłań kardiologicznych. Nie zajmuje się on jednak leczeniem samego nowotworu. Planowaniem i prowadzeniem leczenia systemowego (np. chemioterapii) zajmuje się onkolog kliniczny. Guzy nowotworowe z innych narządów usuwa chirurg onkologiczny, który jednak nie operuje serca. Z kolei za leczenie promieniowaniem odpowiada radioterapeuta onkologiczny. Współpraca tych specjalistów jest kluczowa dla skuteczności terapii.
Tak, aby skorzystać z konsultacji u kardiochirurga na NFZ, zawsze potrzebne jest skierowanie. Zazwyczaj wystawia je kardiolog lub lekarz rodzinny (POZ) po wykonaniu podstawowych badań. U pacjentów onkologicznych z podejrzeniem powikłań sercowych konsultacja może odbyć się w ramach szybkiej ścieżki leczenia. Posiadanie karty Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego (karta DiLO) często ułatwia i przyspiesza umówienie wizyt u różnych specjalistów.
Operacje kardiochirurgiczne u pacjentów onkologicznych wynikają najczęściej z powikłań po leczeniu raka lub z chorób serca, które istniały już wcześniej. Kardiochirurg może na przykład naprawiać lub wymieniać zastawki uszkodzone w wyniku radioterapii klatki piersiowej. Wykonuje też pomostowanie aortalno-wieńcowe (tzw. bypassy), jeśli choroba wieńcowa uniemożliwia bezpieczne leczenie chemioterapią. Rzadziej zdarza się, że usuwa przerzuty nowotworowe, które pojawiły się w sercu lub jego okolicy.
Konsultacja jest potrzebna, gdy leczenie onkologiczne (np. chemioterapia lub radioterapia klatki piersiowej) na tyle poważnie uszkodziło serce, że leki już nie wystarczają. Może to być na przykład ciężka niewydolność serca, zaawansowana choroba wieńcowa lub uszkodzenie zastawek, które uniemożliwiają dalsze leczenie raka. Decyzję o skierowaniu zawsze podejmuje zespół lekarzy, zwykle onkolog po rozmowie z kardiologiem.
Czas oczekiwania na operację kardiochirurgiczną na NFZ jest bardzo różny. Zależy od stanu pacjenta, pilności zabiegu i liczby pacjentów w danym szpitalu. Osoby w stanie zagrożenia życia są operowane od razu. W stabilnych przypadkach na zabieg czeka się od kilku tygodni do kilku miesięcy. Orientacyjne terminy w konkretnych placówkach można znaleźć w ogólnopolskim Informatorze o Terminach Leczenia, który prowadzi NFZ.