Ekspozycja na radon, naturalnie występujący gaz promieniotwórczy, jest powiązana ze zwiększonym ryzykiem udaru mózgu, nawet przy umiarkowanych stężeniach. Jak donosi czasopismo „Neurology”, ten niewidzialny i bezwonny gaz stanowi realne zagrożenie dla zdrowia, będąc jednocześnie drugą najczęstszą przyczyną chorób płuc. W Polsce szczególnie wysokie stężenia radonu odnotowuje się w rejonach górskich oraz na Śląsku.
Niewidzialny gaz i jego wpływ na ryzyko udaru
Radon jest gazem szlachetnym powstającym w wyniku naturalnego rozpadu radu, który jest obecny w skorupie ziemskiej. Ponieważ jest bezwonny, bezbarwny i pozbawiony smaku, nie można go wykryć za pomocą ludzkich zmysłów. Gaz ten emanuje z gruntu i może gromadzić się w zamkniętych, słabo wentylowanych przestrzeniach, takich jak piwnice, mieszkania na parterze, a także jaskinie czy podziemne trasy turystyczne.
Najnowsze doniesienia opublikowane na łamach czasopisma „Neurology” wskazują na bezpośredni związek między ekspozycją na radon a ryzykiem udaru. Badacze podkreślają, że zagrożenie istnieje nawet w przypadku umiarkowanego stężenia gazu w otoczeniu, co czyni go istotnym czynnikiem ryzyka dla zdrowia publicznego, często niedocenianym w codziennym życiu.
Radon jako druga najczęstsza przyczyna raka płuc
Oprócz nowo zidentyfikowanego zagrożenia udarem, radon od dawna jest uznawany za znaczący czynnik kancerogenny. Radon jest drugą najczęstszą przyczyną chorób płuc, w tym raka płuca. Ryzyko rozwoju nowotworu wzrasta proporcjonalnie do stężenia radonu i czasu trwania ekspozycji. Długotrwałe wdychanie powietrza z podwyższoną zawartością tego gazu prowadzi do napromieniowania komórek nabłonka oskrzelowego, co może inicjować proces nowotworowy.
Wyższe stężenia na Śląsku i w rejonach górskich
Problem podwyższonego stężenia radonu nie jest w Polsce równomierny. Szczególnie narażeni są mieszkańcy obszarów górskich oraz terenu Śląska, gdzie budowa geologiczna sprzyja większej emisji gazu z podłoża. Wartości stężeń mogą się znacząco różnić nawet między sąsiadującymi budynkami, w zależności od szczelności fundamentów, rodzaju użytych materiałów budowlanych oraz sprawności systemu wentylacyjnego.
Przeciętne stężenie radonu w polskich domach szacuje się na około 10 bekereli na metr sześcienny (Bq/m³). Jest to wartość stosunkowo niska w porównaniu do niektórych krajów, gdzie normy przekraczają 100 czy 200 Bq/m³. Mimo to, w określonych lokalizacjach w Polsce, stężenia mogą być znacznie wyższe, co uzasadnia potrzebę monitorowania i ewentualnego wdrażania działań zaradczych w celu ochrony zdrowia mieszkańców.
https://www.medonet.pl/choroby-od-a-do-z/choroby-nowotworowe/wywoluje-raka-pluc-i-udary-najgorzej-jest-w-gorach-i-na-slasku/g059q25
