Z badań przeprowadzonych na grupie polskich uczniów szkół średnich wynika, że aż 75% z nich spróbowało produktu zawierającego nikotynę przed ukończeniem 15. roku życia, przy czym najczęściej były to e-papierosy. Problem jest poważny, gdyż według ekspertów regularnie wapuje już 78% nastolatków, narażając się nie tylko na uzależnienie i problemy zdrowotne, ale także na ryzyko poważnych urazów spowodowanych wybuchami baterii w tych urządzeniach.
Atrakcyjne smaki główną przyczyną sięgania po nikotynę
Głównym czynnikiem przyciągającym młodzież do e-papierosów są ich atrakcyjne smaki. Zgodnie z danymi, 66,7% młodych ludzi wskazuje właśnie owocowe i słodkie aromaty jako powód sięgnięcia po te produkty. Dodatkowo, 50,2% przyznaje, że kierowała nimi chęć spróbowania czegoś nowego. Jak podkreśla prof. dr hab. med. Krzysztof J. Filipiak, kardiolog i prezes Polskiego Towarzystwa Postępów Medycyny, skala zjawiska jest alarmująca. – 78 proc. polskich nastolatków używa e-papierosów i to jest największy problem w tej populacji – stwierdza ekspert.
Ponad 2000 urazów w USA po wybuchu baterii e-papierosa
Oprócz ryzyka uzależnienia i długofalowych skutków zdrowotnych, e-papierosy stwarzają bezpośrednie zagrożenie fizyczne. Badania przeprowadzone w Stanach Zjednoczonych pokazują, że awarie baterii litowo-jonowych w tych urządzeniach mogą prowadzić do eksplozji i poważnych oparzeń. Analiza danych z amerykańskich oddziałów ratunkowych wykazała, że w latach 2020–2024 odnotowano szacunkowo 2043 wizyty związane z urazami po wybuchu lub zapaleniu się e-papierosa. Inne badanie, skupiające się na nastolatkach w zachodnich Stanach Zjednoczonych, również potwierdziło występowanie urazów związanych z wapowaniem w tej grupie wiekowej.
Wpływ na układ oddechowy i rozwijający się mózg
Eksperci ds. zdrowia publicznego coraz głośniej alarmują o negatywnym wpływie e-papierosów na zdrowie dzieci i młodzieży. Raport Królewskiego Kolegium Pediatrii i Zdrowia Dziecka (RCPCH) wskazuje, że używanie e-papierosów wiąże się z częstszym występowaniem problemów z oddychaniem u młodych ludzi. Z kolei Główny Inspektorat Sanitarny (GIS) ostrzega, że nikotyna zawarta w e-papierosach i saszetkach nikotynowych jest szczególnie groźna dla rozwijającego się mózgu młodzieży. Ministerstwo Zdrowia podziela te obawy, podkreślając konieczność ochrony dzieci przed biernym narażeniem na aerozole emitowane przez te produkty.
Rządy reagują: zakazy sprzedaży jednorazówek i smaków
W odpowiedzi na rosnący problem, rządy na całym świecie wprowadzają regulacje mające na celu ograniczenie dostępności e-papierosów dla nieletnich. W Unii Europejskiej od 2020 roku obowiązuje zakaz sprzedaży papierosów smakowych, a od stycznia 2026 roku obejmie on również aromatyzowane wkłady do podgrzewaczy tytoniu. Niektóre kraje, takie jak Francja, Belgia i Wielka Brytania, poszły o krok dalej, wprowadzając zakaz sprzedaży jednorazowych e-papierosów. Polski rząd również poinformował o planach wprowadzenia podobnych ograniczeń, aby chronić zdrowie najmłodszych.
Źródła
Blakney AM, et al. "Electronic nicotine delivery system (ENDS) battery-related explosions and burns presenting to United States Emergency Departments, 2020-2024." Prev Med, 2026. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41875938/
Russell KW, et al. "Adolescent Vaping-Associated Trauma in the Western United States." J Surg Res, 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35395565/
