Urolog to lekarz, który zajmuje się chorobami układu moczowego u obu płci oraz męskiego układu płciowego. W onkologii jego rola jest niezwykle ważna, ponieważ specjalizuje się w nowotworach nerek, pęcherza moczowego, prostaty, jąder i prącia. To często on prowadzi pacjenta przez cały proces – od podejrzenia choroby, przez diagnostykę, aż po leczenie, w tym operację usunięcia guza. W Onkopedii staramy się przybliżyć pacjentom pracę specjalistów, aby wiedzieli, czego się spodziewać na każdym etapie terapii. Wiedza o tym, czym zajmuje się urolog, pozwala lepiej przygotować się do wizyty i świadomie uczestniczyć w leczeniu.
W onkologii urolog zajmuje się zarówno diagnostyką, jak i leczeniem nowotworów układu moczowo-płciowego. Stosuje przy tym różne metody leczenia, często zabiegowe.
Istnieje kilka sygnałów alarmowych, które powinny skłonić do wizyty u urologa. Nie wolno ich lekceważyć, ponieważ mogą być pierwszym objawem choroby nowotworowej. Te wskazania to:
Na pierwszą wizytę w ramach NFZ potrzebne jest skierowanie od lekarza rodzinnego. Warto się do niej przygotować, zabierając ze sobą całą dotychczasową dokumentację medyczną, wyniki badań i listę przyjmowanych leków.
W leczeniu onkologicznym pacjentem opiekuje się zespół lekarzy, a ich role wzajemnie się uzupełniają. Urolog zajmuje się głównie diagnostyką i leczeniem operacyjnym nowotworów układu moczowo-płciowego, takich jak rak prostaty, pęcherza czy nerki. Z kolei onkolog kliniczny odpowiada za leczenie systemowe (chemioterapię, hormonoterapię, immunoterapię), które działa na cały organizm. W przypadku bardziej rozległych operacji pacjent może zostać skierowany do chirurga onkologicznego. Natomiast leczeniem za pomocą promieniowania zajmuje się radioterapeuta onkologiczny.
Tak, aby skorzystać z wizyty u urologa na NFZ, potrzebne jest skierowanie od lekarza rodzinnego. Jeśli lekarz podejrzewa nowotwór, może wystawić Kartę Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego, znaną jako karta DiLO. Dokument ten, wprowadzony w 2015 roku, znacznie przyspiesza diagnostykę i leczenie, a pacjent nie potrzebuje już dodatkowych skierowań do innych specjalistów onkologicznych, w tym urologa. W razie wątpliwości można zadzwonić na infolinię NFZ: 800 190 590.
Pilnej konsultacji wymaga przede wszystkim pojawienie się krwi w moczu – nawet jeśli zdarzyło się to tylko raz. Niepokojące są również wszelkie zmiany w oddawaniu moczu (ból, pieczenie, częste wizyty w toalecie, trudności z rozpoczęciem) oraz ból w okolicy lędźwiowej lub w podbrzuszu. U mężczyzn alarmującym sygnałem jest wyczuwalny guzek w jądrze. Z wizytą nie należy zwlekać.
Urolog w onkologii stosuje różne metody leczenia. Najczęściej jest to leczenie chirurgiczne, czyli usunięcie guza nowotworowego. Operacje mogą być przeprowadzane metodą klasyczną, laparoskopową lub z pomocą robota. Lekarz tej specjalizacji wykonuje też zabiegi endoskopowe (np. usunięcie guza pęcherza przez cewkę moczową). Dodatkowo, urolog może prowadzić leczenie farmakologiczne, takie jak hormonoterapia w raku prostaty, a także kierować pacjentów na inne rodzaje terapii.
Na pierwszą wizytę warto zabrać całą dotychczasową dokumentację medyczną. Szczególnie przydatne będą aktualne wyniki ogólnego badania moczu i krwi (morfologia, kreatynina). W przypadku mężczyzn kluczowy jest wynik badania poziomu PSA. Jeśli pacjent miał robione badania obrazowe, takie jak USG, tomografia komputerowa czy rezonans magnetyczny, koniecznie trzeba zabrać ze sobą ich opisy oraz płyty z nagraniami.