Pulmonolog to lekarz specjalizujący się w chorobach układu oddechowego, w tym płuc i oskrzeli. W procesie leczenia onkologicznego jego rola jest kluczowa, zwłaszcza na etapie diagnostyki nowotworów płuc oraz w leczeniu powikłań oddechowych, które mogą pojawić się w trakcie terapii. Współpracuje z onkologiem i chirurgiem, aby zapewnić pacjentowi najlepszą możliwą opiekę nad funkcją płuc. Onkopedia powstała po to, aby pacjenci po diagnozie nowotworowej rozumieli, jakie zabiegi i procedury wchodzą w zakres ich leczenia oraz którzy specjaliści za nie odpowiadają. Zrozumienie roli pulmonologa pomaga świadomie uczestniczyć w procesie leczenia.
W opiece nad pacjentem onkologicznym pulmonolog koncentruje się na diagnostyce, leczeniu chorób płuc oraz łagodzeniu objawów ze strony układu oddechowego.
Konsultacja pulmonologiczna jest wskazana w przypadku wystąpienia określonych objawów lub na konkretnych etapach diagnostyki i leczenia.
Na pierwszą wizytę w ramach NFZ konieczne jest skierowanie od lekarza rodzinnego. Warto się do niej dobrze przygotować, zabierając ze sobą kompletną dokumentację medyczną, w tym wyniki badań obrazowych (RTG, tomografia) oraz listę wszystkich przyjmowanych leków.
W procesie leczenia onkologicznego pacjent spotyka lekarzy wielu specjalności, których role wzajemnie się uzupełniają. Pulmonolog jest kluczowy na etapie diagnostyki – to on często wykonuje badania, takie jak bronchoskopia, które pozwalają potwierdzić lub wykluczyć nowotwór płuc. Po postawieniu diagnozy główną rolę w leczeniu przejmują inni eksperci. Za terapię systemową (chemioterapię, immunoterapię) odpowiada onkolog kliniczny. Jeśli guz kwalifikuje się do usunięcia, operację przeprowadza chirurg onkologiczny. Z kolei leczeniem za pomocą naświetlań zajmuje się radioterapeuta onkologiczny.
Tak, aby skorzystać z konsultacji pulmonologicznej w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ), niezbędne jest skierowanie od lekarza podstawowej opieki zdrowotnej (POZ). W przypadku uzasadnionego podejrzenia nowotworu lekarz POZ może wystawić Kartę Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego (tzw. kartę DiLO), która uprawnia do wizyt u specjalistów w ramach szybkiej ścieżki onkologicznej już bez odrębnych skierowań. Wizyta w gabinecie prywatnym nie wymaga skierowania.
Poza przewlekłym kaszlem, niepokojące sygnały to przede wszystkim duszność, zarówno wysiłkowa, jak i spoczynkowa, świszczący oddech oraz ból lub ucisk w klatce piersiowej. Inne ważne objawy to krwioplucie, czyli odkrztuszanie wydzieliny z domieszką krwi, nawracające infekcje dróg oddechowych, a także niewyjaśniona utrata masy ciała połączona z problemami z oddychaniem. Każdy z tych symptomów wymaga konsultacji lekarskiej w celu ustalenia przyczyny.
Podstawowym badaniem obrazowym jest RTG klatki piersiowej, jednak w diagnostyce onkologicznej kluczową rolę odgrywa tomografia komputerowa (TK) z kontrastem, która pozwala dokładnie ocenić wielkość i lokalizację guza. W celu pobrania materiału do badania histopatologicznego lekarz najczęściej wykonuje bronchoskopię. Jest to badanie polegające na wprowadzeniu giętkiego endoskopu do dróg oddechowych. Czasem konieczna jest biopsja przez ścianę klatki piersiowej pod kontrolą TK.
Rola pulmonologa jest kluczowa głównie na etapie diagnostyki i monitorowania stanu układu oddechowego. To on często przeprowadza badania potwierdzające nowotwór, takie jak bronchoskopia, i pobiera wycinki do analizy. Po postawieniu diagnozy leczenie jest planowane przez wielodyscyplinarny zespół (konsylium), a prowadzą je głównie onkolog kliniczny, radioterapeuta i chirurg onkologiczny. Pulmonolog wspiera pacjenta, lecząc powikłania ze strony układu oddechowego, np. duszność czy nawracające zapalenia płuc.