Onkolog dziecięcy to lekarz, który diagnozuje i leczy nowotwory u najmłodszych pacjentów – od niemowląt aż po nastolatków. Towarzyszy dziecku i jego rodzinie na każdym etapie choroby: od pierwszego podejrzenia, przez diagnostykę, aż po leczenie i opiekę po jego zakończeniu. W Onkopedii wyjaśniamy, czym zajmują się poszczególni specjaliści, aby ułatwić rodzicom zrozumienie ścieżki leczenia. Wiedza o tym, jakie zadania ma onkolog dziecięcy, pomaga odnaleźć się w tej trudnej sytuacji i skuteczniej wspierać dziecko w powrocie do zdrowia.
Lekarz tej specjalizacji planuje i prowadzi terapię, zawsze dopasowując ją do wieku dziecka, rodzaju nowotworu i ogólnego stanu jego zdrowia. Do jego kluczowych zadań należy:
Wizyta u onkologa dziecięcego jest zazwyczaj kolejnym krokiem po konsultacji z pediatrą. To właśnie lekarz pierwszego kontaktu, zaniepokojony objawami lub wynikami badań, kieruje małego pacjenta do specjalisty. Wskazania do wizyty to między innymi:
Pierwsza wizyta ma na celu zebranie wszystkich informacji i zaplanowanie dalszych kroków, dlatego warto się do niej przygotować. Należy zabrać skierowanie, całą dotychczasową dokumentację medyczną dziecka (w tym wyniki badań) oraz listę przyjmowanych leków. Wizyta zazwyczaj przebiega w kilku etapach:
W onkologii działa kilku specjalistów, a ich role, choć czasem się przenikają, są jasno określone. Najważniejsza różnica dotyczy wieku pacjentów. Onkolog dziecięcy leczy nowotwory u osób do 18. roku życia, biorąc pod uwagę potrzeby rozwijającego się organizmu. Z kolei onkolog kliniczny zajmuje się leczeniem systemowym (np. chemioterapią) dorosłych. Natomiast hematolog diagnozuje i leczy choroby krwi oraz układu krwiotwórczego, takie jak białaczki i chłoniaki. Warto jednak pamiętać, że w medycynie dziecięcej onkologia i hematologia są ze sobą ściśle powiązane. Dlatego często jeden specjalista zajmuje się leczeniem obu tych grup chorób u dzieci.
Tak, aby skorzystać z konsultacji w ramach NFZ, potrzebne jest skierowanie. Może je wystawić pediatra lub inny lekarz, który podejrzewa chorobę nowotworową. W takiej sytuacji pacjent często otrzymuje również Kartę Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego (DiLO). To dokument, który przyspiesza całą ścieżkę diagnostyczną i gwarantuje szybszy dostęp do badań oraz wizyt u specjalistów.
Niepokój powinna wzbudzić każda dolegliwość, która długo się utrzymuje, nie ma jasnej przyczyny i nie mija mimo leczenia. Do takich objawów należą na przykład uporczywe bóle, nagła utrata wagi, ciągłe zmęczenie, powiększone węzły chłonne czy wyczuwalne guzki. Zawsze w takiej sytuacji pierwszym krokiem powinna być wizyta u pediatry. To on oceni ogólny stan zdrowia dziecka i zdecyduje, czy konieczna jest konsultacja z onkologiem.
Terapia jest zawsze dopasowana do konkretnego dziecka, rodzaju nowotworu i etapu choroby. Trzy główne metody leczenia to chemioterapia (stosowanie leków niszczących komórki nowotworowe), chirurgia (operacyjne usunięcie guza) oraz radioterapia (leczenie za pomocą promieniowania). Często, dla uzyskania najlepszych rezultatów, łączy się te sposoby. Każdy plan leczenia jest szczegółowo omawiany z rodzicami przez lekarza prowadzącego.
Tak, Karta DiLO (Karta Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego) jest przeznaczona również dla dzieci. To specjalny dokument, który zapewnia pacjentowi z podejrzeniem nowotworu tzw. szybką ścieżkę diagnostyczną. Dzięki niej dziecko ma zapewniony priorytetowy dostęp do badań i konsultacji, a leczenie odbywa się bez limitów NFZ. Karta ułatwia też koordynację opieki między różnymi placówkami i specjalistami. W razie dodatkowych pytań można zadzwonić na infolinię NFZ: 800 190 590.