Co przysługuje osobie chorej na raka piersi? Renta, orzeczenie i wsparcie

Diagnoza, jaką jest rak piersi oraz wizja natychmiastowego rozpoczęcia leczenia stawiają Cię przed ogromnym wyzwaniem psychicznym, fizycznym oraz organizacyjnym. Kiedy w grę wchodzi poważna operacja chirurgiczna, taka jak mastektomia, a także uzupełniająca chemioterapia czy radioterapia, dotychczasowe codzienne obowiązki oraz praca zawodowa z dnia na dzień schodzą na dalszy plan. Wiele pacjentek szuka wtedy rzetelnej wiedzy i wpisuje w wyszukiwarkę pytania: co przysługuje osobie chorej na nowotwór, jak zabezpieczyć swój domowy budżet oraz jak wygląda procedura uzyskania formalnego orzeczenia o niepełnosprawności?

Na szczęście w tym trudnym momencie osoba chorująca na nowotwór nie musi zostawać ze wszystkim sama. System ubezpieczenia społecznego, państwowe instytucje orzecznicze oraz fundacje onkologiczne oferują konkretne świadczenie pieniężne, zasiłek, wsparcie prawne oraz ulgi w ramach przepisów dotyczących rehabilitacji zawodowej i społecznej.

Świadczenia finansowe z ZUS dla chorych na nowotwory – zasiłek, świadczenie rehabilitacyjne i renta

Gdy leczenie onkologiczne wyłącza Cię z aktywności zawodowej na dłuższy czas, pierwszą linią wsparcia stają się pieniężne świadczenia osłonowe wypłacane przez ZUS (Zakład Ubezpieczeń Społecznych).

• Zasiłek chorobowy – to podstawowa forma osłony dochodów dla pracującej pacjentki. Na zwolnieniu lekarskim z powodu choroby nowotworowej możesz przebywać standardowo do 182 dni.

• Świadczenie rehabilitacyjne – gdy po wyczerpaniu okresu zasiłkowego leczenie trwa nadal, a dalsza rehabilitacja rokuje powrót do zdolności do pracy, ZUS może przyznać Ci to świadczenie na okres maksymalnie do 12 miesięcy.

• Renta z tytułu niezdolności do pracy – możesz ubiegać się o orzeczenie o niezdolności do pracy wtedy, gdy rokowania co do szybkiego powrotu na rynek pracy są niepewne. Świadczenie przyznawane jest na podstawie orzeczenia lekarza orzecznika ZUS. Często zadawanym pytaniem jest: czy po mastektomii dostane rentę? Sama amputacja piersi nie gwarantuje renty przyznanej dożywotnio. Jednak w trakcie leczenia uzupełniającego lekarz orzecznik zazwyczaj przyznaje okresowe renty z tytułu niezdolności do pracy na czas trwania terapii i rekonwalescencji (np. na okres 1–2 lat).

• Dodatek pielęgnacyjny – to dodatkowa kwota wypłacana co miesiąc przez organ rentowy, jeśli w trakcie postępowania orzeczono całkowitą niezdolność do pracy oraz niezdolność do samodzielnej egzystencji.

Mastektomia i orzeczenie o niepełnosprawności – stopień niepełnosprawności po mastektomii i w chorobie nowotworowej

Aby móc w pełni skorzystać z pakietu praw, refundacji i ulg osłonowych, kluczowym krokiem jest uzyskanie oficjalnego dokumentu, jakim jest orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Dokument ten wydaje właściwy dla Twojego miejsca zamieszkania powiatowy lub miejski zespół do spraw orzekania (oficjalnie: Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności i Stopniu Niepełnosprawności).

Całe postępowanie w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności zmierza do ustalenia, w jakim stopniu nowotwór złośliwy uderzył w sprawność Twojego organizmu oraz jak wpływa na Twoje codzienne funkcjonowanie. Wydanie orzeczenia następuje po przeanalizowaniu zebranej dokumentacji medycznej oraz przeprowadzeniu indywidualnego badania przez lekarza (członka komisji lekarskiej).

Wielu pacjentów pyta: czy po mastektomii należy się grupa inwalidzka oraz jaka grupa inwalidzka po mastektomii zostanie przyznana? Sformułowanie „grupa inwalidzka” wyszło z języka prawnego, a jego dzisiejszym odpowiednikiem są trzy stopnie niepełnosprawności.

1. Znaczny stopień niepełnosprawności – orzeka się go w sytuacji, gdy występuje bardzo głębokie naruszenie sprawności organizmu, a pacjentka jest całkowicie niezdolna do pracy lub zdolna do wykonywania zatrudnienia jedynie w warunkach pracy chronionej. Wiąże się to również z koniecznością zapewnienia stałej lub długotrwałej opieki i opieki i pomocy innych osób w związku z brakiem możliwości samodzielnej egzystencji.

2. Umiarkowany stopień niepełnosprawności – orzeczenie w umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (lub stopień umiarkowany) zapada wtedy, gdy naruszona sprawność organizmu wymaga czasowej pomocy w celu prawidłowego pełnienia ról społecznych oraz ogranicza zdolność zawodową.

3. Lekki stopień niepełnosprawności – oznacza stosunkowo niewielkie ograniczenia sprawnościowe, które można kompensować przy użyciu wyrobów medycznych i środków pomocniczych (orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności).

A jak ocenia się stopień niepełnosprawności po mastektomii? Lekarze orzecznicy analizują ewentualne powikłania pooperacyjne: usunięte węzły chłonne, utrwalony obrzęk limfatyczny kończyny górnej, ograniczenie ruchomości w stawie barkowym (np. gdy w dokumentach widnieje stan po mastektomii lewostronnej), ciężkość przebytej chemioterapii oraz fakt, czy została wykonana rekonstrukcja piersi (brak rekonstrukcji oraz utrudnione gojenie blizn mogą wpływać na końcową ocenę).

W trakcie aktywnego leczenia uzupełniającego po operacji najczęściej orzeka się stopień umiarkowany lub znaczny. Z kolei po zakończeniu terapii, gdy nie ma nawrotów, a stan zdrowia się stabilizuje, komisja wydaje zazwyczaj orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności.

Jeśli decyzja pierwszej instancji będzie dla Ciebie niezadowalająca, masz pełne prawo do złożenia odwołania, które następnie rozpatrzy właściwy wojewódzki zespół ds. spraw orzekania o niepełnosprawności.

Uprawnienia pracownicze, rehabilitacja i pomoc społeczna dla chorych na nowotwory

Uzyskanie formalnego statusu na mocy przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz przepisów dotyczących społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych niesie za sobą szerokie wsparcie w codziennym życiu:

Uprawnienia w miejscu pracy

Jeśli posiadasz orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym lub znacznym, Twój wymiar czasu pracy zostaje skrócony do 35 godzin tygodniowo (przy zachowaniu 100% wynagrodzenia). Zyskujesz również prawo do dodatkowych 10 dni urlopu wypoczynkowego rocznie oraz dodatkowej, 15-minutowej przerwy w pracy.

Ulgi podatkowe i dofinansowania z PFRON

Osoby posiadające orzeczenie o stopniu niepełnosprawności mogą korzystać z corocznej ulgi rehabilitacyjnej w PIT (odliczenie wydatków na leki, dojazdy na zabiegi czy sprzęt medyczny). Ponadto ze środków PFRON uzyskasz dofinansowanie na wyroby medyczne, w tym specyficzne środki po operacji, takie jak gorsety, peruki, protezy czy rękawy uciskowe na obrzęk limfatyczny.

Pomoc środowiskowa i fundacje

Jeśli długie leczenie doprowadziło do trudnej sytuacji materialnej, z pomocą przychodzą lokalne ośrodki pomocy społecznej (MOPS lub GOPS), oferujące jednorazowy lub okresowy zasiłek celowy na zakup leków czy opłacenie rachunków. Niezwykle cenny wkład wnoszą też fundacje pomagające chorym na nowotwory – pozwalają one założyć subkonto, gromadzić wpłaty z 1,5% podatku oraz dofinansowują nierefundowaną rekonstrukcję piersi, rehabilitację fizyczną i wsparcie psychologiczne dla osób niepełnosprawnych i osobom chorym.

Przejmij kontrolę i złóż wniosek bez zbędnej zwłoki

Załatwianie spraw urzędowych bywa stresujące, jednak nie warto odkładać formalności na później. Znajomość przepisów i przysługujących Ci praw pozwala zredukować niepewność i zabezpieczyć finansowo swój dom w najtrudniejszym momencie leczenia.

Aby sprawnie przejść cały proces:

1. Poproś swojego lekarza prowadzącego (onkologa lub chirurga) o dokładne wypełnienie dokumentu, jakim jest zaświadczenie o stanie zdrowia (pamiętaj, że jest ono ważne tylko przez 30 dni od daty wystawienia).

2. Skompletuj pełne kserokopie historii choroby, kart informacyjnych ze szpitala, wyników histopatologicznych oraz opisów badań obrazowych.

3. Udaj się do swojego powiatowego zespołu i zrób pierwszy krok: musisz po prostu złożyć wniosek o orzeczenie (lub złożyć wniosek w urzędzie), by uruchomić całą procedurę.

Pamiętaj – uzyskane świadczenia i ulgi są po to, by ułatwić Ci codzienne funkcjonowanie i pozwolić skupić całą energię na odzyskiwaniu sił!

A jak wyglądają Twoje osobiste doświadczenia w kontaktach z urzędami? Czy kompletowanie dokumentacji medycznej i wizyta na komisji lekarskiej przebiegły sprawnie, czy napotkałaś urzędowe bariery? Podziel się swoją historią w komentarzu poniżej – Twoje przemyślenia mogą stać się bezcennym wsparciem dla innych kobiet, które właśnie dziś stoją przed koniecznością załatwienia spraw socjalnych!

FAQ

Czy po przebytej mastektomii z jednoczesną rekonstrukcją piersi również należy się orzeczenie?

Tak. Sam zabieg, jakim jest rekonstrukcja piersi, nie wyklucza możliwości ubiegania się o status osoby niepełnosprawnej. Zespół orzekający bierze pod uwagę ogólny stan zdrowia, osłabienie organizmu chemioterapią oraz ewentualne ograniczenia ruchowe po zabiegu.

Co w sytuacji, gdy lekarz orzecznik ZUS odmówi przyznania renty?

Od decyzji wydanej na podstawie orzeczenia lekarza orzecznika ZUS masz prawo wnieść sprzeciw do komisji lekarskiej ZUS w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Jeśli decyzja komisji również będzie odmowna, przysługuje Ci odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych.

Czy pobierając zasiłek lub świadczenie rehabilitacyjne można dorabiać na umowę o dzieło?

Nie. Każde świadczenie o charakterze osłonowym (jak zasiłek chorobowy czy świadczenie rehabilitacyjne) przyznawane jest z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Podjęcie jakiejkolwiek aktywności zarobkowej w tym okresie powoduje natychmiastową utratę prawa do świadczeń i konieczność zwrotu pobranych kwot wraz z odsetkami.

Źródła:

Zasiłki i świadczenia dla chorych na raka – jakie wsparcie przysługuje pacjentowi onkologicznemu?

https://onkologia.pacjent.gov.pl/pl/pacjent/wsparcie-i-pomoc/swiadczenia-spoleczne-dla-osob-z-choroba-nowotworowa

https://alivia.org.pl/wiedza-o-raku/choroba-nowotworowa-a-renta/