Patomorfolog to lekarz, z którym pacjent rzadko spotyka się osobiście, a którego praca jest niezwykle ważna w diagnostyce nowotworów. Co robi? Bada pod mikroskopem próbki tkanek pobrane w czasie biopsji lub operacji. Na tej podstawie ustala, z jakim typem nowotworu mamy do czynienia i jakie są jego cechy. Dla pacjentów z Gliwic i okolic wiedza o tej specjalizacji to ważny krok w zrozumieniu własnego leczenia. Właśnie po to powstała Onkopedia – by pomagać pacjentom onkologicznym odnaleźć się w terminologii medycznej i poznać role poszczególnych specjalistów.
W Gliwicach ośrodkiem onkologicznym, w którym pracują patomorfolodzy, jest Narodowy Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowy Instytut Badawczy przy ul. Wybrzeże Armii Krajowej 15. To tamtejsze pracownie patomorfologii zajmują się analizą próbek tkanek z biopsji i operacji. Doświadczony zespół stawia ostateczną diagnozę, czyli rozpoznanie histopatologiczne. Jest ono podstawą do zaplanowania dalszego leczenia przez onkologa czy chirurga. Wynik badania wskazuje nie tylko na rodzaj nowotworu, ale też na jego charakterystykę, co pomaga dobrać najskuteczniejszą terapię.
Warto wiedzieć, że pacjent nie zapisuje się sam do patomorfologa. Badanie histopatologiczne zleca lekarz prowadzący, na przykład chirurg lub onkolog, który pobrał próbkę tkanki. To właśnie wynik tego badania jest podstawą do postawienia diagnozy i zaplanowania leczenia. Jeśli pacjent ma kartę Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego (karta DiLO), badania w ramach szybkiej ścieżki onkologicznej są realizowane priorytetowo. Wszelkie pytania dotyczące świadczeń można kierować na infolinię NFZ: 800 190 590.
Pacjent zwykle nie wybiera patomorfologa samodzielnie. To szpital lub lekarz kierujący na badanie decyduje, do którego laboratorium trafi próbka. O jakości pracy patomorfologów świadczą standardy i akredytacje pracowni. Najważniejsze, by ośrodek, w którym się leczysz, współpracował z doświadczonymi diagnostami, którzy mają wprawę w ocenie konkretnych rodzajów nowotworów. Dlatego tak istotne jest zaufanie do lekarza prowadzącego i wybranej placówki.
Czas oczekiwania na sam wynik badania jest inny niż czas oczekiwania na wizytę. Zależy on od tego, jak skomplikowana jest analiza próbki. Proste badania dają wynik zwykle w ciągu 7-14 dni roboczych. Jeśli jednak potrzebne są dodatkowe, zaawansowane analizy, takie jak badania immunohistochemiczne czy molekularne, czas ten może się wydłużyć do kilku tygodni. Posiadacze karty DiLO obsługiwani są w pierwszej kolejności, co przyspiesza diagnostykę w ramach szybkiej ścieżki onkologicznej.
Tak, badanie histopatologiczne jest w całości refundowane przez NFZ. Wystarczy mieć ubezpieczenie zdrowotne i skierowanie od lekarza. W przypadku szybkiej ścieżki onkologicznej, do której uprawnia karta DiLO (od 2015), wszystkie konieczne badania diagnostyczne, w tym patomorfologiczne, również są bezpłatne. Koszty pojawiają się tylko wtedy, gdy pacjent decyduje się na badanie prywatne – na przykład, by zasięgnąć drugiej opinii lub ominąć kolejkę w systemie publicznym.
Czekanie na wynik badania to dla pacjenta niezwykle stresujący okres. Wsparcie bliskich jest wtedy nieocenione. Jak rodzina może pomóc? Przede wszystkim przez obecność i rozmowę. Warto też towarzyszyć choremu w wizytach u lekarza, zwłaszcza na tej, na której omawiany będzie wynik. Pomocą będzie też organizacja dojazdów do placówki w Gliwicach. Co jeszcze jest ważne? Wspólne zrozumienie diagnozy. Dobrze jest wcześniej zapisać pytania do lekarza i być na wizycie we dwoje, by nic ważnego nie umknęło. Nawet prosta pomoc w codziennych obowiązkach może bardzo odciążyć pacjenta.