Konizacja

Martwi Ci nieprawidłowy wynik cytologii? Podczas rutynowych badań wykryto u Ciebie zmiany szyjki macicy, które wymagają dalszej diagnostyki? Jednym z rozwiązań stosowanych w ginekologii jest konizacja szyjki macicy. Zabieg konizacji może budzić niepokój, jednak niesłusznie – stanowi bowiem skuteczną formę leczenia niektórych przypadłości i ma istotne znaczenie w profilaktyce raka szyjki macicy.

Konizacja – co to takiego? 

Szyjka macicy to jedna z tych struktur w organizmie, które mają niezwykle istotne znaczenie dla zdrowia każdej kobiety. To brama między pochwą a jamą macicy. To także miejsce, gdzie mogą rozwijać się zmiany przednowotworowe. Można je jednak stosunkowo wcześnie wykryć – na przykład podczas rutynowej cytologii. Zdarza się jednak, że badanie wykazuje obecność komórek o nieprawidłowej budowie. Co robię w takiej sytuacji? Przede wszystkim zlecam swoim pacjentkom wykonanie dodatkowych badań diagnostycznych, które mają na celu sprawdzenie, czy nie doszło do rozwoju stanu przedrakowego. Jeśli taka ewentualność się potwierdzi, to kolejnym krokiem może okazać się usunięcie fragmentu szyjki macicy, który zawiera zmienione komórki, czyli właśnie konizacja.

To krótki zabieg o charakterze diagnostyczno-terapeutycznym, który przeprowadza się w znieczuleniu ogólnym lub podpajęczynówkowym (z zachowaniem świadomości). Procedurę wykonuje się, wykorzystując jedną z metod: chirurgiczną lub elektrokonizację przy użyciu specjalnej pętli elektrochirurgicznej. Wybór konkretnej z nich zależy od możliwości danego oddziału ginekologicznego, a także celu zabiegu i stanu zdrowia pacjentki. Statystycznie częściej obecnie wykonywana jest elektrokonizacja.

O wykonaniu zabiegu konizacji decyduje ginekolog a podstawie wyniku badania cytologicznego i/lub kolposkopowego.

Jak wygląda zabieg konizacji? 

Zabieg odbywa się na sali operacyjnej lub zabiegowej i poprzedzony jest znieczuleniem pacjentki. O wyborze metody znieczulenia decyduje anestezjolog po wcześniejszej rozmowie z pacjentką i jest to uzależnione również od metody konizacji – w przypadku zabiegów chirurgicznych częściej stosowane są znieczulenia ogólne i przewodowe, a w przypadku elektrokonizacji istnieje możliwość znieczulenia miejscowego. Przygotowanie do procedury obejmuje odkażenie i sterylne zabezpieczenie pola operacyjnego. 

Kolejnym etapem jest właściwy zabieg, podczas którego pacjentka jest ułożona w pozycji ginekologicznej na fotelu zabiegowym. Ginekolog wprowadza do jej pochwy wziernik umożliwiający dokładne uwidocznienie szyjki macicy. Za pomocą specjalnych narzędzi chirurgicznych przytrzymuje szyjkę i stabilizuje ją, co jest niezbędne do precyzyjnego przeprowadzenia zabiegu. Następnie lekarz przystępuje do usunięcia zmienionego fragmentu tkanki. Robi to za pomocą lasera, skalpela (noża chirurgicznego) lub pętli elektrochirurgicznej (LEEP). Wycięcie obejmuje stożek szyjki macicy zawierający podejrzane komórki – jest on następnie utrwalany w specjalnym roztworze i przekazywany do badania histopatologicznego. 

Na wynik badania histopatologiczne zwykle pacjentka czeka około 2-6 tygodni.

Po wycięciu tkanki lekarz przechodzi do zatamowania krwawienia. Ten etap nazywany jest hemostazą. W tym celu stosuje się szwy chirurgiczne lub koagulację. U części pacjentek wykonuje się dodatkowo łyżeczkowanie kanału szyjki macicy, którego celem jest pobranie materiału do dodatkowych badań. 

Jak przygotować się do zabiegu konizacji?

Czeka Cię konizacja szyjki macicy i zastanawiasz się, o co zadbać przed zabiegiem? Oto najważniejsze informacje na ten temat! Przygotowanie do konizacji zawsze zaczyna się od konsultacji ginekologicznej. Podczas wizyty przeprowadzam z pacjentką szczegółowy wywiad, wyjaśniam jej kolejne kroki, a także informuję o możliwych powikłaniach. Często też zlecam dodatkowe badania diagnostyczne, takie jak oznaczenie grupy krwi czy morfologię.

Zabieg wykonywany jest w znieczuleniu, dlatego pacjentka powinna być na czczo. Istotne jest także poinformowanie lekarza o zażywanych lekach stałych  – w przypadku niektórych preparatów niezbędne będzie ich odstawienie lub modyfikacja dawki. 

Na kilka dni przed planowaną konizacją należy unikać stosowania tamponów i powstrzymać się od stosunków seksualnych. W dniu zabiegu pacjentka powinna zadbać o higienie miejsc intymnych, jednak bez sięgania po dezodoranty, irygatory czy inne kosmetyki. 

Jak wygląda rekonwalescencja po zabiegu konizacji?

Podczas konsultacji ginekologicznej przed zabiegiem wyjaśniam pacjentkom także kwestie dotyczące rekonwalescencji. Po konizacji część z nich będzie odczuwała dolegliwości bólowe, a nawet delikatne krwawienie. Skracanie szyjki macicy to zabieg chirurgiczny, dlatego organizm potrzebuje czasu, by się zregenerować. Zalecam swoim pacjentkom, aby przez pierwsze tygodnie od zabiegu wstrzymały się od:

• intensywnego wysiłku fizycznego,
• współżycia,
• korzystania z basenu i sauny.

Proces gojenia rany należy kontrolować, dlatego wskazane jest stosowanie się do zaleceń lekarza prowadzącego. Po kilku miesiącach od zabiegu należy także wykonać kontrolną cytologię, która potwierdzi czy wszystkie niepokojące zmiany zostały usunięte.

Jeśli po zabiegu konizacji wystąpi krwotok, gorączka lub nieprzyjemna wydzielina z pochwy, należy pilnie skorzystać z pomocy medycznej.

Wskazania i przeciwwskazania do wykonania zabiegu konizacji szyjki macicy

Zabieg wykonuje się w kilku przypadkach. Głównym wskazaniem jest nieprawidłowy wynik badania cytologicznego/ kolposkopii z rozpoznaniem stanów przednowotworowych (tzw. dysplazji). Konizację stosuje się także jako procedurę terapeutyczną, na przykład w przypadku pacjentek chorujących na raka szyjki macicy w najniższym stopniu zaawansowania. Zabieg eliminuje fragment szyjki z nieprawidłowymi komórkami, ale jednocześnie pozwala im zachować płodność. Do głównych wskazań do wykonania zabiegu należy ponadto wysokie ryzyko raka szyjki macicy związane z infekcją wirusem HPV lub stanów po rozległych nadżerkach. 

A co z przeciwwskazaniami? Oczywiście, podobnie jaki w przypadku innych zabiegów ginekologicznych, również w tym przypadku możemy mówić o kilku istotnych przeciwwskazaniach. Należą do nich przede wszystkim:

• obecność krwawienia miesiączkowego w dniu planowanego zabiegu (jest on wówczas przekładany),
• stan zapalny dróg rodnych i/lub stany zapalne w innej części organizmu,
• nieuregulowana choroba ogólnoustrojowa,
• poważne zaburzenia krzepliwości krwi.

Konizację wykonuje się zwykle po zakończonej miesiączce, w pierwszej połowie cyklu.

Konizacja szyjki macicy a ciąża i współżycie

Część pacjentek, zwłaszcza tych w młodszym wieku, pyta mnie o to, czy zabieg konizacji ma wpływ na orgazmy i zajście w ciążę. To ważne kwestie, dlatego muszę je poruszyć także tutaj. Po samym zabiegu zalecana jest wstrzemięźliwość seksualna – do momentu zakończenia kolejnej miesiączki. Wznowienie aktywności dobrze jest skonsultować z lekarzem. Co do odczuwania orgazmu i czerpania przyjemności ze współżycia, to uspokajam moje pacjentki – konizacja w tej kwestii niczego im nie odbierze.

Druga ważna kwestia to ciąża – zarówno ta już istniejąca, jak i ta planowana. Konizację u pacjentek będących już w ciąży można wykonać tylko, o ile to bezwzględnie konieczne. Decyzję podejmuje jednak konsylium lekarskie. Zaleca się, by wówczas zabieg wykonać II trymestrze. W praktyce konizację u kobiet w ciąży wykonuje się rzadko i głównie w sytuacji uzasadnionego podejrzenia rozwoju nowotworu.

Po przebytej konizacji istnieje możliwość zajścia w ciążę, choć może występować zwiększone ryzyko powikłań położniczych. Pacjentkom mogą się przydarzyć problemy okołociążowe, w tym rozwieranie się szyjki macicy czy przedwczesny poród. To dlatego tak ważne jest, by przed zajściem w ciąże skonsultować ją z lekarzem, a następnie kontrolować na każdym jej etapie.

Usunięcie fragmentu szyjki macicy – skutki uboczne

Konizacja to zabieg oszczędzający szyjkę macicy, który pozwala pacjentkom na zajście w ciąże i jej donoszenie. Podobnie jednak, jak inne zabiegi, może nieść za sobą skutki uboczne. Jednym z najczęściej występujących powikłań po zabiegu jest krwawienie. Zwykle pojawia się ono w pierwszych dniach po konizacji. Jeśli nie jest obfite i z czasem ustępuje, to nie powinno być powodem do niepokoju. 

Wśród powikłań po zabiegu wymienia się także infekcje. Czym się objawiają? Zwykle towarzyszy im ból w okolicach podbrzusza, gorączka, złe samopoczucie oraz  nieprzyjemny zapach wydzieliny z pochwy. U pacjentek z infekcją stosuje się antybiotykoterapię.

Inne skutki uboczne zabiegu konizacji to m.in.:

• zwężenie kanału szyjki macicy (w przyszłości może skutkować bolesnymi miesiączkami),
• osłabienie struktury szyjki macicy,
• nieregularne plamienia,
• niewydolność cieśniowo-szyjkowa.

Ryzyko wystąpienia poważnych powikłań jest niskie, ale nie można ich bagatelizować. Aby zminimalizować ryzyko groźnych następstw konizacji, należy stosować się do zaleceń lekarza prowadzącego, przestrzegać zasad higieny oraz jak najszybciej zgłaszać wszelkie nieprawidłowości. Szczególną uwagę należy zwrócić na objawy alarmujące: gorączkę, dreszcze, krwotoki z miejsc intymnych czy też cuchnącą wydzielinę.

Źródła:

• https://szpitalse.pl/baza_wiedzy/jakie-sa-wskazania-do-konizacji-szyjki-macicy/
• https://www.nowafarmacja.pl/blog/konizacja-szyjki-macicy-kluczowe-informacje-i-wskazowki-dla-kobiet
• https://enel.pl/enelzdrowie/zdrowie/konizacja-szyjki-macicy-przeczytaj-kiedy-nalezy-sie-jej-poddac
• https://www.szpitalnaklinach.pl/blog/konizacja-szyjki-macicy-maly-zabieg-wielkie-znaczenie/
• https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/263185,konizacja-szyjki-macicy