Glejak z mutacją IDH, najczęstszy złośliwy nowotwór mózgu u dorosłych poniżej 50. roku życia, może zaczynać się w pozornie zdrowych komórkach mózgu na długo przed uformowaniem się guza. Nowe badanie naukowców z Korei Południowej wskazuje, że komórki te mogą po cichu rozprzestrzeniać się w korze mózgowej, co tłumaczy, dlaczego nowotwór ten jest tak trudny do wyleczenia i często nawraca.
Co pokazały dane
Badacze przeanalizowali próbki guza oraz otaczającą go, pozornie zdrową tkankę mózgową, pobraną podczas operacji. Odkryli, że komórki progenitorowe gleju (GPC) z mutacją genu IDH były już obecne w rejonach mózgu, które gołym okiem wyglądały na całkowicie normalne. Sugeruje to, że nowotwory te nie pojawiają się nagle, ale ewoluują stopniowo na przestrzeni wielu lat.
Aby zidentyfikować komórki macierzyste nowotworu, zespół wykorzystał zaawansowaną technologię analityczną zwaną „transkryptomiką przestrzenną”. Podejście to potwierdziło, że komórki noszące mutację to komórki progenitorowe gleju (GPC) zlokalizowane w korze mózgowej. Dzięki tej metodzie możliwe było jednoczesne zobaczenie, „które geny działają w którym miejscu”.
Naukowcy z powodzeniem odtworzyli kluczowe etapy rozwoju guza mózgu w modelu zwierzęcym. Wprowadzając tę samą mutację genetyczną, którą znaleziono u pacjentów, do komórek progenitorowych gleju u myszy, udało im się zreprodukować proces nowotworzenia. To odkrycie potwierdza, że GPC są komórkowym źródłem glejaka z mutacją IDH.
Na czym oparto analizę
Wnioski oparto na szczegółowym badaniu próbek guza oraz sąsiadującej z nim tkanki mózgowej, która wydawała się zdrowa. Materiały te zostały zebrane podczas rozległych operacji chirurgicznych usunięcia nowotworów u pacjentów. Uzupełnieniem analizy były eksperymenty na modelach mysich, które pomogły potwierdzić pochodzenie komórkowe guza.
Znaczenie wyników
Zrozumienie, że glejak może zaczynać się w innym miejscu, niż widoczny jest guz, otwiera drogę do nowych strategii wczesnej diagnostyki i leczenia. Podejście ukierunkowane na komórki macierzyste i miejsce ich powstawania może stać się kluczem do zapobiegania nawrotom choroby. W oparciu o te wyniki, jedna z firm biotechnologicznych rozwija już lek na bazie RNA, a w szpitalu Severance trwają prace nad technologiami do wykrywania i kontrolowania wczesnych zmutowanych komórek.
Źródło: https://www.sciencedaily.com/releases/2026/01/260128075350.htm
Źródła badań
Źródło: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41001081/
Źródło: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40976490/
Źródło: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40100427/
