Naukowcy odkryli mechanizm genetyczny, który może odwrócić osłabienie kluczowych komórek odpornościowych. Dezaktywacja zaledwie dwóch genów przywraca wyczerpanym limfocytom T zdolność do atakowania guzów.
Wyczerpanie limfocytów w walce z nowotworem
Limfocyty T CD8, znane jako „zabójcze” komórki T, odgrywają kluczową rolę w układzie odpornościowym, wyszukując i niszcząc komórki zakażone wirusami oraz komórki nowotworowe. Ich skuteczność jest fundamentem naturalnej obrony organizmu przed chorobami.
Jednak w przypadku długotrwałych infekcji lub nowotworów, limfocyty T CD8 mogą stopniowo tracić swoją efektywność. Wchodzą w stan dysfunkcyjny, nazywany wyczerpaniem, w którym ich zdolność do eliminowania zagrożeń znacząco spada, co stanowi poważne wyzwanie w leczeniu.
Odkrycie genetycznych przełączników
Zespół badawczy z Salk Institute, UNC Lineberger Comprehensive Cancer Center i UC San Diego stworzył szczegółowy atlas genetyczny mapujący różne stany limfocytów T CD8. Atlas ten pozwolił na zidentyfikowanie molekularnych czynników, które decydują o przejściu komórek od stanu ochronnego do stanu upośledzenia funkcji.
Analiza wykazała, że kluczową rolę odgrywają dwa czynniki transkrypcyjne – białka regulujące aktywność genów – o nazwach ZSCAN20 i JDP2. Naukowcy odkryli, że wyłączenie tych genów w wyczerpanych limfocytach T przywróciło im zdolność do zabijania komórek nowotworowych, jednocześnie zachowując długoterminową pamięć immunologiczną.
Potencjalne zastosowanie w immunoterapii
Odkrycie to może mieć znaczące implikacje dla immunoterapii nowotworów, w tym dla terapii komórkami CAR-T oraz adoptywnego transferu komórek (ACT). Możliwość „zaprogramowania” limfocytów T tak, aby były jednocześnie trwałe i skuteczne, może zwiększyć efektywność leczenia, zwłaszcza w przypadku guzów litych.
W przyszłości naukowcy planują wykorzystać sztuczną inteligencję do tworzenia precyzyjnych „przepisów” genetycznych, które pozwolą na inżynierię komórek odpornościowych o określonych właściwościach. Celem jest precyzyjne manipulowanie losami komórek odpornościowych, aby wzmocnić ich działanie w walce z chorobami przewlekłymi i nowotworami.
Źródło: https://www.sciencedaily.com/releases/2026/03/260304184235.htm
