Część młodych mężczyzn bada się w kierunku raka prostaty zbyt wcześnie, podczas gdy wielu 60-latków trafia do lekarza z zaawansowaną chorobą. Dr Stefan W. Czarniecki tłumaczy, kiedy rozpocząć diagnostykę.
Błędy w profilaktyce i ich konsekwencje
Według urologa, dr. Stefana W. Czarnieckiego, mężczyźni często popełniają błędy w profilaktyce raka prostaty. Z jednej strony, 20- i 30-latkowie wykonują badania, które w ich wieku nie są wskazane. Z drugiej, wielu mężczyzn po 60. roku życia zgłasza się na pierwsze w życiu badanie PSA z wynikami wskazującymi na zaawansowaną, a nawet przerzutową postać choroby.
W Polsce rocznie diagnozuje się 16-18 tysięcy nowych przypadków raka prostaty, a prognozy wskazują, że do 2040 roku liczba ta na świecie podwoi się. Polska jest jedynym krajem w UE, w którym w latach 2020-2024 odnotowano wzrost śmiertelności z powodu tego nowotworu. Statystyki pokazują, że ponad połowa mężczyzn po 50. roku życia nigdy nie badała się w tym kierunku.
Trzy kluczowe zasady profilaktyki
Ekspert wskazuje na trzy fundamentalne zasady profilaktyki urologicznej. Pierwsza to comiesięczne samobadanie jąder, które powinno być wykonywane przez mężczyzn od okresu dojrzewania do 40. roku życia. Jest to najczulsza metoda wykrywania wczesnych zmian w tej grupie wiekowej.
Druga zasada dotyczy mężczyzn po 40. roku życia i polega na regularnym oznaczaniu stężenia antygenu PSA we krwi. Dr Czarniecki podkreśla, że wynik, nawet mieszczący się w laboratoryjnej normie, musi być bezwzględnie skonsultowany z urologiem. Trzecia zasada, obowiązująca w każdym wieku, to natychmiastowa reakcja na pojawienie się krwi w moczu, co może być objawem nowotworu dróg moczowych.
Interpretacja wyników i grupy ryzyka
Interpretacja wyniku PSA zależy od wielu czynników, takich jak wiek, wywiad rodzinny czy profil genetyczny, dlatego wartość prawidłowa dla jednego pacjenta może być niepokojąca u innego. W przypadku podwyższonego stężenia PSA kolejnym krokiem diagnostycznym jest zazwyczaj rezonans magnetyczny prostaty.
Szczególną uwagę na profilaktykę powinny zwrócić osoby z grup podwyższonego ryzyka. Należą do nich mężczyźni, w których rodzinach rak prostaty wystąpił u kilku krewnych lub przed 50. rokiem życia, a także nosiciele mutacji genetycznych, takich jak BRCA1 i BRCA2. U tych pacjentów badania przesiewowe powinny być prowadzone wcześniej i intensywniej.
Źródło: https://www.medonet.pl/zdrowie/zdrowie-dla-kazdego,mezczyzni-popelniaja-te-bledy-w-badaniach-prostaty--urolog-wyjasnia,artykul,51501428.html
