Uszkodzenie jelit, częsty skutek uboczny chemioterapii, może wywoływać kaskadę zdarzeń w organizmie, która ostatecznie ogranicza rozprzestrzenianie się komórek nowotworowych. Kluczową rolę w tym procesie odgrywają zmiany w mikrobiocie jelitowej oraz produkcja związku, który wpływa na układ odpornościowy w szpiku kostnym.
Co pokazały dane
Naukowcy odkryli, że chemioterapia, uszkadzając wyściółkę jelit, zmienia dostępność składników odżywczych dla żyjących tam bakterii. W odpowiedzi na nowe warunki, mikrobiota jelitowa modyfikuje swój skład i funkcjonowanie, co prowadzi do nieoczekiwanych ogólnoustrojowych konsekwencji.
Jedną z kluczowych zaobserwowanych zmian jest wzrost produkcji kwasu indolo-3-propionowego (IPA), metabolitu wytwarzanego przez bakterie z aminokwasu tryptofanu. Związek ten nie pozostaje w jelitach, lecz działa jako sygnał podróżujący po całym organizmie i dociera między innymi do szpiku kostnego.
W szpiku kostnym, gdzie powstają komórki odpornościowe, wyższe stężenie IPA wpływa na proces ich tworzenia. Prowadzi to do obniżenia produkcji monocytów immunosupresyjnych – komórek, które pomagają komórkom nowotworowym unikać obrony immunologicznej i wspierają wzrost przerzutów.
Obserwacje z badań laboratoryjnych potwierdzono danymi pacjentów z rakiem jelita grubego. U chorych z wyższym poziomem IPA we krwi po chemioterapii stwierdzono niższy poziom monocytów, co było związane z lepszymi wskaźnikami przeżycia.
Na czym oparto analizę
Wnioski oparto na wynikach uzyskanych w modelach przedklinicznych, a ich znaczenie kliniczne potwierdzono dzięki danym zebranym we współpracy ze Szpitalami Uniwersyteckimi w Genewie. Analiza kliniczna objęła pacjentów leczonych z powodu raka jelita grubego.
Znaczenie wyników
Badanie ujawnia istnienie nieznanej dotąd osi funkcjonalnej jelita-szpik kostny-wątroba, która ma znaczenie w kontekście przerzutów. Sugeruje to, że chemioterapia może tworzyć formę „pamięci biologicznej”, napędzanej przez metabolity bakteryjne, która długoterminowo hamuje wzrost przerzutów nowotworowych.
Źródło: https://www.sciencedaily.com/releases/2026/01/260123225920.htm
