Nowy przegląd Cochrane dowodzi, że codzienne zażywanie aspiryny nie jest skuteczną metodą profilaktyki raka jelita grubego. Analiza podkreśla, że regularne stosowanie leku natychmiast zwiększa ryzyko poważnych krwawień.
Ograniczone korzyści i niepewne skutki długoterminowe
Przegląd badań z udziałem ponad 124 tys. uczestników wykazał, że aspiryna prawdopodobnie nie obniża ryzyka zachorowania na raka jelita grubego w ciągu pierwszych 5 do 15 lat stosowania. Chociaż niektóre badania sugerowały możliwy efekt ochronny po ponad 10-15 latach, wiarygodność tych dowodów oceniono jako bardzo niską.
Potencjalne długoterminowe korzyści pochodzą z okresów obserwacyjnych po zakończeniu pierwotnych badań, co naraża wyniki na błędy interpretacyjne. Jak wyjaśnia główny autor, dr Zhaolun Cai, „idea zapobiegania rakowi jelita grubego przez aspirynę w dłuższej perspektywie jest intrygująca, ale nasza analiza pokazuje, że korzyść ta nie jest gwarantowana i wiąże się z natychmiastowym ryzykiem”.
Natychmiastowe ryzyko krwawień
Naukowcy znaleźli mocne dowody na to, że codzienna aspiryna zwiększa ryzyko poważnego krwotoku pozaczaszkowego i prawdopodobnie podnosi ryzyko udaru krwotocznego. Wyższe dawki niosą ze sobą większe niebezpieczeństwo, ale nawet niskie dawki leku zwiększają prawdopodobieństwo krwawienia, szczególnie u osób starszych.
Autorzy badania podkreślają, że każdą możliwą długoterminową korzyść w profilaktyce nowotworowej należy starannie rozważyć w kontekście natychmiastowego i dobrze udokumentowanego ryzyka krwawienia. „Potencjalny efekt zapobiegawczy pojawia się po ponad dekadzie, o ile w ogóle, podczas gdy ryzyko krwawienia zaczyna się od razu” – ostrzega dr Bo Zhang.
Profilaktyka nie jest rozwiązaniem uniwersalnym
Analiza skupiła się wyłącznie na osobach o przeciętnym ryzyku zachorowania na raka jelita grubego, dla których dowody na skuteczność aspiryny okazały się wysoce niepewne. Wcześniejsze badania sugerowały, że aspiryna może pomagać grupom wysokiego ryzyka, np. z zespołem Lyncha, jednak nie było to przedmiotem tej analizy.
Badacze podsumowują, że obecne dowody nie wspierają ogólnego zalecenia stosowania aspiryny wyłącznie w celu zapobiegania rakowi jelita grubego. Podkreślają, że przyszłość leży w precyzyjnej prewencji, która uwzględnia indywidualny profil ryzyka pacjenta, a nie w podejściu uniwersalnym dla całej populacji.
Źródło: https://www.sciencedaily.com/releases/2026/03/260303145733.htm
